03.12.2019, 16:30

UNUTULAN BİR DEĞERİMİZ: BAŞPEHLİVAN SEZAİ KANMAZ

 

“HÂKİMLER VERİR CEZAYI, İŞTE “ADAPAZARLI SEZAİ”

 

Sezai Kanmaz Kimdir?

Sezai KANMAZ, Adapazarı’na bağlı Çerkez Çaybaşı’nda 1935 yılında dünyaya gelmiştir. 5 kardeş olan Sezai KANMAZ ailenin üçüncü çocuğudur. Kendisinden büyük iki ablası, kendisinden küçük bir erkek, bir de kız kardeşi vardır. Bebekliğinden itibaren çok zorluklar yaşayan Sezai KANMAZ çocukluğunu koyun çobanlığı ile geçirmiştir. Güreşe oldukça meraklıydı. Aile içerisinde spora meraklı olan KANMAZ antrenmanlarını köyünde yapmıştır. Pehlivan olana kadar er meydanının bütün boylarında güreştiği görülür. 1963 yılında çok çetin güreşlerden sonra Şaban Filiz i yenerek Kırkpınar’da başpehlivan olmuştur.  Camia onu centilmen, sakin kişiliği yanında müsabakalardaki çok hareketliliği ile tanımıştır. Aktif sporu bıraktıktan sonra da güreşten kopmamış ve yıllarca hakemlik yapmıştır. 1984 yılında güreşe hizmet verenler plaketini almıştır.

 1967 yılında evlenen KANMAZ’ın Ali Fuat isimli bir oğlu vardır. Uzun yıllar Ankara Köy Hizmetleri Spor Kulübünde hizmet veren Sezai KANMAZ daha sonra Adapazarı Belediyesinden emekli olmuştur.

Otuz yıllık eşini 1996 yılında kaybeden Sezai KANMAZ 12.08.2005 yılında vefat etmiştir. Tarihe adını Kırkpınar Başpehlivanı olarak kazıtan Adapazarlı Sezai KANMAZ’ın kabri Adapazarı/Çökekler mahalle mezarlığındadır. Allah rahmet eylesin.

HAYATTAKİ İLK İMTİHANI: KAYBOLAN SOL GÖZÜ

Koca usta Sezai pehlivan Çerkez Çaybaşı’nda dünyaya geldiğinde her hangi bir engeli yoktur. Gözünü bebekken bir kaza neticesinde kaybeder. Bebekliğinde uyuması için yatağa bırakılır. Kendisinden 6 – 7 yaş büyük ablası bebek Sezai’yi sevmek ister. Ancak boyu bile yatağa zor uzanmaktadır. Yatağa uzanarak kundaktaki bebeğin ayağından tutar ve aşağıya doğru çeker. Ama bir an hareketlenen bebek yataktan düşer ve gözüne mangaldaki köz kaçar. Telaşlanan aile gözün temizlenmesi için bir hata daha yaparak bebeğin gözünü gaz yağı ile temizlemeye kalkar ve bebeğin sol gözü kapanır. Hayatının tamamını tek gözü GÖRMEDEN geçirmiştir. Onun müsabakalarını seyredenler, pehlivanlığı sırasında bazı rakiplerinin Sezai Kanmaz’ın görmeyen gözünün olduğu taraftan oyun kurmaya çalıştığını söylerler. Fakat Sezai KANMAZ, hem fizik gücü hem de bu oyunlara yaptığı oyunlarla karşılık vermeyi başarmıştı.

BİR SÖZ VE PEHLİVAN OLMA HIRSI Güreşlere çok meraklı olan Sezai KANMAZ daha gençken duyduğu her meydan güreşine katılmak ister ve müracaat ederdi. Ekonomik gücü yettiği her organizasyonda da güreşirdi. On sekiz yaşında Düzce’de bir güreş organizasyonuna katılır. Gençtir ve çelimsiz olduğunu gören bir rakibi Sezai’yi küçümseyerek “Böyle güreşçi mi olur?” der. Bu söz genç Sezai’nin içinde adeta yara yapar. Bu sözü söyleyen pehlivan ile birkaç yıl sonra Karamürsel’de bir meydan güreşinde kura sonucunda karşılaşırlar. Güreş başlar. Daha iki dakika bile sürmeden Sezai rakibini açık düşürerek müsabakayı kazanır. Ayağa kalktığında rakibinin kulağına daha önce söylediği sözü hatırlatarak şu sözleri fısıldar: “İşte ben böyle bir güreşçiyim”.

 

KARDEŞİ İRFAN KANMAZ’IN GÖZÜYLE: ABİ SEZAİ

“Rahmetli abim benden üç yaş büyüktü. Bebekliğinde geçirdiği kazadan dolayı annem hep kendini suçlardı. Annemin abime karşı farklı bir sevgisi ve ilgisi vardı. Çocukluğumuzda yemeğimizi annem ve 5 kardeşim ile beraber yerdik. Hepimiz sofradan kalkardık abim kalkmazdı. Çünkü annem her yemek sonrası ona kaymak, bal, ceviz gibi yiyecekler yedirirdi. Güreşi çok severdi. Daha 13 yaşındayken kendisinden yaşça çok büyükleri köy meydanında yendiğine şahit olmuşuzdur. Sonraları Demirspor’da antrenman yapardı. Ben güreşi pek sevmediğimden seyretmeye dahi gitmezdim. Eskiden her hafta bir yerde güreş organizasyonu olurdu. Abim bunlara mutlaka katılırdı. Özellikle Ege bölgesinde güreşlere çok giderdi. O yörelerde 1950’li yıllarda güreşe meraklı olanlar abimi daha iyi bilirlerdi. Allah rahmet eylesin çok mülayim, sessiz, kimsenin kalbini kırmayan, herkesin işine koşturmayı seven bir yapısı vardı. Artık etrafımızda böyle insanlar görmek mümkün olmuyor.”

 

BAŞPEHLİVANLIĞI  

602. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri 21 – 22 – 23 Haziran 1963 tarihlerinde Sarayiçi Er Meydanı’nda yapılmıştı. Başpehlivanlık Boyu eşleşmeleri güreşçiler arasında bu esnada tedirginlik yaratmıştı. Özellikle Balıkesirli Mehmet Ali Yağcı ile İzmirli Karaali Çelik kendi arasında sürtüşmüşlerdi. Ayrıca, Adapazarlı Sezai Kanmaz ile İzmitli Adil Atan’ın eşleşmesi de iyi karşılanmamıştı. Sezai Kanmaz’la ve Adil Atan kıyasıya mücadelesini Sezai Kanmaz kazanmıştı. Uzun süre yenişemeyen Mehmet Ali Yağcı ile Kara Ali Çelik de sahayı terk etmişlerdi.
Adapazarlı Sezai Kanmaz ile Vizeli Şaban Filiz finalde birlikte güreşmişlerdi. Çok çekişmeli ve zorlu bir güreşin ardından direnci ve gücü ile Adapazarlı SEZAİ KANMAZ rakibine üstünlük sağlamış, 1963 yılı Kırkpınar Başpehlivanlığını kazanmıştı. O sene belki de hiç kimsenin favori göstermediği Adapazarlı Sezai KANMAZ büyük bir zafer kazanarak memleketine şampiyon olarak dönmüştü. Hemşerileri Koca Pehlivanı, Adapazarı Dörtyol mevkiinde karşılamış, aracından indirerek omuzlarına almışlardı. Uzun bir konvoyla sevinç gösterileriyle Adapazarı’na geldiğinde o gün Adapazarı tarihi günlerinden birini yaşamıştı.

Bir sonraki yıl kolu kırıldığı için Kırkpınar da meydana çıkamayan Koca pehlivan Sezai Kanmaz 35 yaşında güreşi bıraktı.

ADINA HER YIL DÜZENLENEN GÜREŞ TURNUVASI 

Pehlivanlığa başladığı gençlik yıllarından beri birçok ilde güreş turnuvalarına katılan Sezai Kanmaz aktif sporu bıraktıktan sonra da güreşten kopamaz. Başta Kırkpınar olmak üzere yağlı güreşlerin yapıldığı sayısız turnuvada hakemlik yaptı. Sakaryalı olması nedeniyle şehrimizde de yağlı güreşler olsun istiyordu. Bunun için de gayret ediyordu. En sonunda Çökekler’de dostlarının da ısrarıyla kendi adına turnuva düzenlemeyi başardı. Turnuvanın ilk senesinde beklenenin üzerinde bir katılımla gerçekleşti. O günün bilinen bazı pehlivanları da turnuvada kispet giydi. Reşit Karabacak, Mehmet Güçlü, Hüseyin Çokal, Recep Gürbüz katılan pehlivanlarından bazılarıydı. Bir dernek yararına düzenlenen bu turnuvanın galibi Mehmet GÜÇLÜ olmuştur.

DEĞİŞEN HAYAT  

İçine kapanık kendi halinde bir hayat süren koca pehlivan Sezai, hayatının olgun döneminde Rabbine hep bir yakarış içerisindeydi. Kayınbiraderi Kazım Sever o günler için bizimle şu hatırasını paylaştı. “Eniştemin ömrü güreş ve güreş sevdasıyla geçti. Sessiz, mülayim ve içine kapanık yapısından dolayı sosyal çevresi pek yoktu. Uzun yıllar farklı işlerle uğraştı. Onun hayatının bir dönemi var ki pek bilinmez. Gece gündüz “Ya rabbi bana bir kurtuluş yolu aç ve kalbime ferahlık ver” diye dualar ederdi. Tam o günlerde bir gece rüyasında peygamberimiz gören eniştemin hayatı tam aksine değişti. Rüyayı gördüğü günün sabahında cami kuşu oldu. Eve bir meal ve tefsir aldı. Özellikle hayatının son günlerini namaz vaktinde camide evde ise hep tefsir okuyarak geçirdi. Geçimi kolay dost canlısı Koca pehlivanı rahmetle anıyorum.”

OĞLU ALİ FUAT’a NASİHATLARI

*Oğlum, Takside, Otelde, Hamamda, Lokantada, Kafeteryada cömert ol!

*Fitreni ve Zekâtını ver!

*Ah’lı mal alma!

*Kimseyi ne beklet, ne bekle!

*Sakın kadına ve çocuğa el kaldırma!

*Ne ez, ne de ezdir!

*Kimseye hor bakma, üstün de görme!

*Bayram Ramazanı ve Kandil gecelerini sakın unutma! Bu vesileyle eşini dostunu ara!

HATIRALAR

ERKAL ETÇİOĞLU Belediye başkanlığı dönemlerimizde birçok sporcuya belediyemizde kucak açtık. Kanunların el verdiği ölçüde bazı branşlarda Belediye Spora ait şubeler açtık. Şehrimizde yaşayan milli formayı giyen veya sporda bir başarı gösteren sporcularımızı kadromuza alarak onların tecrübelerinden istifade ettik. Bu büyüklerimizden birisi de 1963 Kırkpınar Başpehlivanı Sezai KANMAZ abimizdi. Bir sporcunun nasıl olması gerektiğini, ağırbaşlılığını, beyefendi tavırlarıyla yaşayarak gençlere göstermişti. Bu şehrin bir değeriydi. Böyle tevazu sahibi bir sporcuyu unutmamak gerekiyor. 

AHMET TAŞÇI  

Sezai Kanmaz eski başpehlivanlara yakışır ağırlığı olan bir büyüğümüzdü. Girdiği her toplumda saygınlığı vardı. Biz onun zamanına yetişmedik. Ama onunla güreş tutanlardan Sezai abiyi çok dinledim. Güçlü, kendisine has oyunları olan çok atik bir güreşçiymiş. 1964 yılında kolu kırıldığı için katılamadığı Kırkpınar güreşleri için çok üzüldüğünü anlatırlar. Ancak ben hakemlik yaptığı organizasyonlarda güreştim. Çok dürüst ve tarafsız kararlar verirdi. Kendisine özel tavırları ve davranışları vardı. Mekânı cennet olsun.

AHMET KAVAKÇI 

Kendisiyle tanışmaktan onur duyduğum bir büyüğümüzdü. Ben Sezai abiyi Kule hakemliği yaptığı müsabakalarda bulundum. Bir pehlivan olarak bize çok öğütler verirdi. Ama bana bir gün “Ben koyun çobanlığı yapan garip büyümüş birisiyim Soğan ekmek yiyerek çocukluğum geçti. Pehlivan bir oturuşta bir koyun yer derler. Başarı için buna gerek yoktur. Önemli olan azmetmek, çalışmak, gayret göstermektir. Başarılı olmak istiyorsan hedefini koy ve çok çalış” dedi.  Belki bu sözleri birçok yerden duyabilirsiniz. Ama bu sözleri söyleyen bir başpehlivan olunca benim için daha değerli hale geldi. Allah rahmet eylesin.

TARİH SAYFALARINDA SEZAİ KANMAZ 

Yorumlar (0)
banner59
12
hafif yağmur
Namaz Vakti 19 Nisan 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. İstanbulspor 31 57
5. Altay 30 54
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23