Uzay alanında hedef 10 yılda 10 bin uzman

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım, Milli Uzay Programı'ndaki hedeflere ulaşmada insan kaynağının önemine dikkati çekti

TEKNOLOJİ 21.02.2021, 11:27 Ahsen Özkılıç
Uzay alanında hedef 10 yılda 10 bin uzman

Yıldırım, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan Milli Uzay Programı'nda birinci hedef olan Ay görevi kapsamında ateşlenecek milli ve özgün hibrit roketin yapımı için Delta V firmasının 3 yıldır çalıştığını söyledi.

Türkiye'nin, uydu kabiliyetleri dolayısıyla uzay aracı yapımında sıkıntı yaşamayacağını ifade eden Yıldırım, motora monte edilecek uzay aracının içinde bazı faydalı yükler olacağını dile getirdi.

Yıldırım, Ay'a yolculuk ve sert iniş esnasında birtakım ölçümlerin yapılacağını, fotoğrafların çekileceğini belirterek, uzay aracına neler konulması gerektiği konusunda bilim insanlarıyla konuşulduğunu anlattı.

Uzay aracının yaklaşık 2 ton ağırlığı olmasını öngördüklerini vurgulayan Yıldırım, şöyle devam etti:

"Bu uzay aracımızla 2023 sonunda Ay'a ulaşacağız. Uzay aracımızın Ay'dan dönüşü olmayacak. Kendi imkanlarımız, kendi aracımız, kendi motorumuz ve kendi teknolojimizle ilk 10 senelik uzay programımızda insanlı bir uçuş yok. Zaten dünyada insanlı uçuş yapan 3 ülke ABD, Rusya ve Çin. Diğer ülkeler de kendi uzay insanlarını, bu üç ülkenin imkanlarıyla gönderiyor. Uzaya insan göndermek çok zor, çok riskli, yüksek teknoloji ve tecrübe isteyen bir konu. Biz daha birçok şeyi ilk defa yapacağız. Dolayısıyla Ay'a veya herhangi bir gök cismine insan göndermemiz söz konusu değil."

Uzay aracının 2023'te "yumuşakça çarpma sertçe inme" şeklinde yatay bir şekilde Ay'a çarparak ineceğini söyleyen Yıldırım, hedeflerinin, uzay aracının Ay'a ulaşması ve ulaşana kadarki süreci yöneterek veri toplamak olduğunun altını çizdi.

Yıldırım, 2028'deki hedefin Ay'a yumuşak iniş olduğuna işaret ederek, "Bunu yapabilmek için ilk defa yapacağımız şeyi, tek seferde yapmak riskli olduğundan 2023 hedefinde bunun birçok etabını denemiş olacağız. Mesela roket ateşlemeyi deneyeceğiz, yol boyunca araçla haberleşmeyi, onu kontrol etmeyi, Ay'a ulaştırmayı deneyeceğiz. Bunları ölçmüş ve tecrübe etmiş olacağız. Toplayacağımız verilerin ülkemize aktarılması, işlenmesi hepsi önemli. Yer istasyonlarının buna göre yazılımlarının uyumlu bir şekilde hazırlanması gibi konular bize tecrübe kazandıracak. Dolayısıyla Ay'dan herhangi bir şey alıp dönmek söz konusu değil." değerlendirmesinde bulundu.

"ANTENİ SIFIRDAN KURACAĞIZ"

Türkiye'deki yer istasyonlarının yakın yörüngedeki uyduları kontrol etmek için dizayn edildiğini anlatan Yıldırım, "Bize daha büyük çaplı anten gerekiyor. 13 metre çapında anteni sıfırdan kuracağız ve haberleşme için onu kullanacağız." diye konuştu.

Yıldırım, uzaya Türk vatandaşı gönderme hedefine değinerek, "Hedefimiz dünyanın 400 kilometre yakın yörüngesinde dolaşan ve bilim merkezi olarak görev yapan Uluslararası Uzay İstasyonu'na Türk bilim insanını göndermek. Uluslararası Uzay İstasyonu, bilim merkezi olarak da görev yapıyor. Dünyanın çeşitli ülkelerinden 560'ın üzerinde insan uzaya çıktı. Bunların yaklaşık yarısı, uzay istasyonuna gitti. Orada bilimsel deneyler yapıyorlar, tecrübe kazanıyorlar, birtakım sistemleri deniyorlar ve gelişme sağlanıyor." ifadelerini kullandı.

Yer çekimsiz ortamda ihtiyaç duyulan deneylerin yapılacağını aktaran Yıldırım, "Bizim de bu tip deneylere ihtiyacımız var. Çok sayıda bilim insanımız, orada yapılması gereken deneyler konusunda bize müracaat edecek. Biz bunlar arasından seçeceğiz. Gidecek astronotumuz, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 10 gün kalacak." dedi.

Yıldırım, bunun bir bilim misyonu olduğuna dikkati çekerek, Türk bilim insanının da uzaya çıkması konusunda yetişmesi gerektiğini bildirdi.

"SEÇİM SÜRECİNİN 3-6 AYDA TAMAMLANMASINI ÖNGÖRÜYORUZ"

Uluslararası iş birlikleri çerçevesinde Türk bilim insanının gönderileceğini anlatan Yıldırım, şunları kaydetti: "Biz, Türk bayrağının orada bulunmasını istiyoruz. Bilim insanımızın uzay istasyonuna giderek, belli deneyleri yaparak, ülkemize dönmesini arzu ediyoruz. Hangi ülkeyle anlaşırsak, o ülke eğitim verecek. Öncesinde ön seçim yapacağız, belli kriterleri sağlayan adaylar arasından yedekli olarak 2 ya da 3 kişiye eğitim aldıracağız. En başarılı olan adayımızı, Uluslararası Uzay İstasyonu'na göndereceğiz. Bu konuda Rusya ve ABD ile görüşülüyor. Seçim sürecinin 3-6 ayda tamamlanmasını öngörüyoruz. Uzay istasyonuna gidecek kişi, bu sene içinde belirlenecek, 2023 sonunda da Türk bilim insanını Uluslararası Uzay İstasyonu'na göndermiş olacağız."

"UZAY LİMANI İŞLETMESİ HEM TEKNOLOJİK HEM TİCARİ HEDEF"

Milli Uzay Programı'ndaki "uzaya erişim ve uzay limanı işletmesi" hedefinin doğru anlaşılması gerektiğinin ifade eden Yıldırım, bunun hem teknolojik hem de ticari bir hedef olduğunu vurguladı.

Roketin uzaya, Türkiye'den fırlatılabileceğine ancak ülkenin içinde bulunduğu coğrafi konum nedeniyle bunun belli kısıtlamalarla gerçekleştirilebileceğine işaret eden Yıldırım, "Coğrafi konumumuz, ticari rekabet için elverişli değil. Ticari fırlatma sistemi geliştirerek, ticari zihniyetle işletilen uzay limanı Türkiye'de olursa, dünyayla rekabet edemez." diye konuştu.

"FIRLATMA YERİ EKVATOR'A YAKIN OLMALI"

Yıldırım, rekabet için fırlatma yerinin Ekvator üzerinde ya da ona çok yakın olması gerektiğinin altını çizerek, bu şekilde hem dünyanın dönüş hızı ve yönünden çok iyi istifade edilebildiğini, en az maliyetle uzaya çıkılabildiğini hem de her açıdan fırlatma imkanı sağlandığını söyledi.

Gerekli şartlara uyan yerlere ilişkin görüşmelerin devam ettiğini anlatan Yıldırım, "Birden fazla ülkenin ilgisi var. Müşterek uluslararası iş birliğiyle gerekirse birden fazla ülkeyle bir araya gelerek uzay limanını ticari maksatla işletmeyi programımıza aldık." ifadelerini kullandı.

"İNSAN KAYNAĞI GEREKLİ"

TUA'nın bütçesine ilişkin eleştirilere de değinen Yıldırım, devletin verdiği bütçenin 38 milyon lira olduğunu, Türkiye içinden birçok kurumdan aldıkları katkı paylarıyla bütçelerinin yıllık 50 milyon dolara yaklaştığını söyledi. Yıldırım, "Bizim bütçemizin dışında projelerin ayrı bütçeleri olacak. 10 senelik programdan bahsediyoruz, bir seferde verilecek paralar değil. Peyderpey belli takvimlerde ödenecek. Türkiye bunu yapmaya muktedirdir." dedi.

Milli Uzay Programı'nın açıklanmasının ardından birçok ülkenin ortak çalışmak için kendileriyle irtibata geçtiğini aktaran Yıldırım, esas eksikliğin insan kaynağı olduğunu belirtti.

Yıldırım, yurt dışındaki Türk asıllı bilim insanlarından istifade edilmesi gerektiğine dikkati çekerek, "Uzay alanında 10 yıl içinde en az 10 bin uzmana çıkmamız lazım." ifadelerini kullandı.

"ÖZEL SEKTÖRÜN PROJELERDE YER ALMALARINI SAĞLAYACAĞIZ"

Özel sektörün, hedeflerine ulaşmada çok önemli olduğunun altını çizen Yıldırım, bu konuda hem kümelenmeleri hem de şirketleri ziyaret ettiğini, sıkı bir ilişki içinde olduklarını söyledi.

Yıldırım, özel sektörden birçok şirketin, uzay çalışmalarına ilgi duyacağına ve ellerini taşın altına koyacaklarına inandığını belirterek, "Biz de maddi, teknoloji ve bilgi desteği vereceğiz. Bu projelerde yer almalarını sağlayacağız." diye konuştu.

Yorumlar (0)
banner35
8
hafif yağmur
Namaz Vakti 01 Mart 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 23 24
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 24 40
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 25 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 24 52
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20