Uzay alanında hedef 10 yılda 10 bin uzman

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım, Milli Uzay Programı'ndaki hedeflere ulaşmada insan kaynağının önemine dikkati çekti

TEKNOLOJİ 21.02.2021, 11:27 Ahsen Özkılıç
Uzay alanında hedef 10 yılda 10 bin uzman

Yıldırım, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan Milli Uzay Programı'nda birinci hedef olan Ay görevi kapsamında ateşlenecek milli ve özgün hibrit roketin yapımı için Delta V firmasının 3 yıldır çalıştığını söyledi.

Türkiye'nin, uydu kabiliyetleri dolayısıyla uzay aracı yapımında sıkıntı yaşamayacağını ifade eden Yıldırım, motora monte edilecek uzay aracının içinde bazı faydalı yükler olacağını dile getirdi.

Yıldırım, Ay'a yolculuk ve sert iniş esnasında birtakım ölçümlerin yapılacağını, fotoğrafların çekileceğini belirterek, uzay aracına neler konulması gerektiği konusunda bilim insanlarıyla konuşulduğunu anlattı.

Uzay aracının yaklaşık 2 ton ağırlığı olmasını öngördüklerini vurgulayan Yıldırım, şöyle devam etti:

"Bu uzay aracımızla 2023 sonunda Ay'a ulaşacağız. Uzay aracımızın Ay'dan dönüşü olmayacak. Kendi imkanlarımız, kendi aracımız, kendi motorumuz ve kendi teknolojimizle ilk 10 senelik uzay programımızda insanlı bir uçuş yok. Zaten dünyada insanlı uçuş yapan 3 ülke ABD, Rusya ve Çin. Diğer ülkeler de kendi uzay insanlarını, bu üç ülkenin imkanlarıyla gönderiyor. Uzaya insan göndermek çok zor, çok riskli, yüksek teknoloji ve tecrübe isteyen bir konu. Biz daha birçok şeyi ilk defa yapacağız. Dolayısıyla Ay'a veya herhangi bir gök cismine insan göndermemiz söz konusu değil."

Uzay aracının 2023'te "yumuşakça çarpma sertçe inme" şeklinde yatay bir şekilde Ay'a çarparak ineceğini söyleyen Yıldırım, hedeflerinin, uzay aracının Ay'a ulaşması ve ulaşana kadarki süreci yöneterek veri toplamak olduğunun altını çizdi.

Yıldırım, 2028'deki hedefin Ay'a yumuşak iniş olduğuna işaret ederek, "Bunu yapabilmek için ilk defa yapacağımız şeyi, tek seferde yapmak riskli olduğundan 2023 hedefinde bunun birçok etabını denemiş olacağız. Mesela roket ateşlemeyi deneyeceğiz, yol boyunca araçla haberleşmeyi, onu kontrol etmeyi, Ay'a ulaştırmayı deneyeceğiz. Bunları ölçmüş ve tecrübe etmiş olacağız. Toplayacağımız verilerin ülkemize aktarılması, işlenmesi hepsi önemli. Yer istasyonlarının buna göre yazılımlarının uyumlu bir şekilde hazırlanması gibi konular bize tecrübe kazandıracak. Dolayısıyla Ay'dan herhangi bir şey alıp dönmek söz konusu değil." değerlendirmesinde bulundu.

"ANTENİ SIFIRDAN KURACAĞIZ"

Türkiye'deki yer istasyonlarının yakın yörüngedeki uyduları kontrol etmek için dizayn edildiğini anlatan Yıldırım, "Bize daha büyük çaplı anten gerekiyor. 13 metre çapında anteni sıfırdan kuracağız ve haberleşme için onu kullanacağız." diye konuştu.

Yıldırım, uzaya Türk vatandaşı gönderme hedefine değinerek, "Hedefimiz dünyanın 400 kilometre yakın yörüngesinde dolaşan ve bilim merkezi olarak görev yapan Uluslararası Uzay İstasyonu'na Türk bilim insanını göndermek. Uluslararası Uzay İstasyonu, bilim merkezi olarak da görev yapıyor. Dünyanın çeşitli ülkelerinden 560'ın üzerinde insan uzaya çıktı. Bunların yaklaşık yarısı, uzay istasyonuna gitti. Orada bilimsel deneyler yapıyorlar, tecrübe kazanıyorlar, birtakım sistemleri deniyorlar ve gelişme sağlanıyor." ifadelerini kullandı.

Yer çekimsiz ortamda ihtiyaç duyulan deneylerin yapılacağını aktaran Yıldırım, "Bizim de bu tip deneylere ihtiyacımız var. Çok sayıda bilim insanımız, orada yapılması gereken deneyler konusunda bize müracaat edecek. Biz bunlar arasından seçeceğiz. Gidecek astronotumuz, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 10 gün kalacak." dedi.

Yıldırım, bunun bir bilim misyonu olduğuna dikkati çekerek, Türk bilim insanının da uzaya çıkması konusunda yetişmesi gerektiğini bildirdi.

"SEÇİM SÜRECİNİN 3-6 AYDA TAMAMLANMASINI ÖNGÖRÜYORUZ"

Uluslararası iş birlikleri çerçevesinde Türk bilim insanının gönderileceğini anlatan Yıldırım, şunları kaydetti: "Biz, Türk bayrağının orada bulunmasını istiyoruz. Bilim insanımızın uzay istasyonuna giderek, belli deneyleri yaparak, ülkemize dönmesini arzu ediyoruz. Hangi ülkeyle anlaşırsak, o ülke eğitim verecek. Öncesinde ön seçim yapacağız, belli kriterleri sağlayan adaylar arasından yedekli olarak 2 ya da 3 kişiye eğitim aldıracağız. En başarılı olan adayımızı, Uluslararası Uzay İstasyonu'na göndereceğiz. Bu konuda Rusya ve ABD ile görüşülüyor. Seçim sürecinin 3-6 ayda tamamlanmasını öngörüyoruz. Uzay istasyonuna gidecek kişi, bu sene içinde belirlenecek, 2023 sonunda da Türk bilim insanını Uluslararası Uzay İstasyonu'na göndermiş olacağız."

"UZAY LİMANI İŞLETMESİ HEM TEKNOLOJİK HEM TİCARİ HEDEF"

Milli Uzay Programı'ndaki "uzaya erişim ve uzay limanı işletmesi" hedefinin doğru anlaşılması gerektiğinin ifade eden Yıldırım, bunun hem teknolojik hem de ticari bir hedef olduğunu vurguladı.

Roketin uzaya, Türkiye'den fırlatılabileceğine ancak ülkenin içinde bulunduğu coğrafi konum nedeniyle bunun belli kısıtlamalarla gerçekleştirilebileceğine işaret eden Yıldırım, "Coğrafi konumumuz, ticari rekabet için elverişli değil. Ticari fırlatma sistemi geliştirerek, ticari zihniyetle işletilen uzay limanı Türkiye'de olursa, dünyayla rekabet edemez." diye konuştu.

"FIRLATMA YERİ EKVATOR'A YAKIN OLMALI"

Yıldırım, rekabet için fırlatma yerinin Ekvator üzerinde ya da ona çok yakın olması gerektiğinin altını çizerek, bu şekilde hem dünyanın dönüş hızı ve yönünden çok iyi istifade edilebildiğini, en az maliyetle uzaya çıkılabildiğini hem de her açıdan fırlatma imkanı sağlandığını söyledi.

Gerekli şartlara uyan yerlere ilişkin görüşmelerin devam ettiğini anlatan Yıldırım, "Birden fazla ülkenin ilgisi var. Müşterek uluslararası iş birliğiyle gerekirse birden fazla ülkeyle bir araya gelerek uzay limanını ticari maksatla işletmeyi programımıza aldık." ifadelerini kullandı.

"İNSAN KAYNAĞI GEREKLİ"

TUA'nın bütçesine ilişkin eleştirilere de değinen Yıldırım, devletin verdiği bütçenin 38 milyon lira olduğunu, Türkiye içinden birçok kurumdan aldıkları katkı paylarıyla bütçelerinin yıllık 50 milyon dolara yaklaştığını söyledi. Yıldırım, "Bizim bütçemizin dışında projelerin ayrı bütçeleri olacak. 10 senelik programdan bahsediyoruz, bir seferde verilecek paralar değil. Peyderpey belli takvimlerde ödenecek. Türkiye bunu yapmaya muktedirdir." dedi.

Milli Uzay Programı'nın açıklanmasının ardından birçok ülkenin ortak çalışmak için kendileriyle irtibata geçtiğini aktaran Yıldırım, esas eksikliğin insan kaynağı olduğunu belirtti.

Yıldırım, yurt dışındaki Türk asıllı bilim insanlarından istifade edilmesi gerektiğine dikkati çekerek, "Uzay alanında 10 yıl içinde en az 10 bin uzmana çıkmamız lazım." ifadelerini kullandı.

"ÖZEL SEKTÖRÜN PROJELERDE YER ALMALARINI SAĞLAYACAĞIZ"

Özel sektörün, hedeflerine ulaşmada çok önemli olduğunun altını çizen Yıldırım, bu konuda hem kümelenmeleri hem de şirketleri ziyaret ettiğini, sıkı bir ilişki içinde olduklarını söyledi.

Yıldırım, özel sektörden birçok şirketin, uzay çalışmalarına ilgi duyacağına ve ellerini taşın altına koyacaklarına inandığını belirterek, "Biz de maddi, teknoloji ve bilgi desteği vereceğiz. Bu projelerde yer almalarını sağlayacağız." diye konuştu.

Yorumlar (0)
banner59
23
açık
Namaz Vakti 15 Mayıs 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 35 58
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30