Sosyal medya hesabım kime kalacak?

Uzmanlar, sosyal medya hesaplarının miras olarak bırakılabileceğini söylüyor.

TEKNOLOJİ 27.11.2022, 09:28 Ahsen Özkılıç
Sosyal medya hesabım kime kalacak?

Avukat Cüneyd Altıparmak, Medeni Kanun'a göre sosyal medya hesaplarının da mirasçılara kalabileceğini belirtti, "Ancak bu konuda yasal netlik yok" dedi. Yargıdan da bu hesapların miras olarak bırakılabileceğine yönelik kararlar çıktı. Ancak teknoloji şirketleri, hesabın 'miras' kalmasında farklı uygulamalara gidiyor.

Avukat Cüneyt Altıparmak, "Öldükten sonra sosyal medya hesabım kime kalacak" sorusuna cevap aradı. Altıpamak, Star Açık Görüş ekinde kaleme aldığı yazıda önce mevzuatı anlattı, ardından dünyadan örnekleri sıraladı. İnternet ve beraberinde getirdiği dijitalleşme hızının birçok meseleyi yeniden düşünmemizi sağladığına dikkat çeken Altıparmak, "Yapay zekâ, metaverse, blockchain teknolojisi, sosyal medya, NFT gibi kavramlar dünyamızın yeni ürünleri. Bundan 20 yıl öncesine kadar kimsenin Twitter hesabı yoktu. Veya Facebook'tan paylaşım yapmak gibi imkânı düşünmezdik bile. Aynı durum elektronik posta adresleri için geçerli. 'Kripto varlıklar' ise işin cabası! Taşınır, taşınmaz ve fikri varlık olarak tasnif ettiğimiz 'mülklerin' bu çağdaki hibrit bir türü var artık: Dijital mülkler! Bilindiği üzere miras, bir kimsenin ölümü itibariyle varislerine (mirasçılarına) kalan maddi değeri bulunan tüm hakları, borçları ve malları ifade eder. Türk mevzuatına göre 'miras kavramı' sadece hakları veya malvarlıklarını değil, yükümlülükleri ve borçları da kapsar. Ve bu bir bütün olarak intikal eder. Türk Medeni Kanunu'nun 599. maddesi bu durumu düzenlemiştir. Buna göre, terekenin (miras kalanlar bütünü) tümü mirasçılara aittir" dedi. Dijital varlıkların malvarlığı kavramını da genişlettiğine vurgu yapan Altıparmak, "Malvarlığı denince aklımıza, bankadaki para, ev, işyeri, araba gelir. Tarla, arsa ve bahçe gibi taşınmazların miras bölüşümünü hemen hepimiz biliriz. Ama değişen durum malvarlığı kavramını genişletti. Artık maddi değere sahip sosyal medya hesapları, bulut uygulamalar, çevrimiçi alışveriş siteleri ve dijital oyun hesapları da bu kapsamda ele alınacak. Misal olarak, kripto varlık hesabı, kredi kartında biriken uçuş milleriInfluencer'ların gelir sağladıkları Twitter, Instagram ya da YouTube hesapları. İşte bunların tümü 'malvarlığı' kapsamında" değerlendirmesini yaptı. Ardından "Peki, dijital varlıkların miras kalması mümkün mü?" sorusunu soran Altıparmak, şöyle devam etti: "Bu malvarlıkları üzerinde tüm mirasçılar nasıl birlikte tasarruf edecektir? Konuya normatif olarak bakarsak, Medeni Kanun düzenlemesine göre ölen kimsenin; 'diğer malvarlığı değerleri' ifadesinden hareketle tüm malvarlığının intikali bir hak olarak belirir. Ama bu konuda netlik henüz yok."

MAHKEME NE DİYOR?

"Dijital miras konusu, e-posta adresinin terekeye dahil olup olmayacağı konusuyla gündeme geldi. Ancak yakın tarihli bir karar meseleyi ciddi biçimde ele aldı. Denizli Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılan davada, vefat eden eşine ait Apple marka cep telefonunun iCloud hesabında fotoğraf, video, ses, mail kayıtları ve medya dosyalarına ulaşma izni isteyen eşin talebi mahkemece; 'özel hayatın gizliliğinin ihlal edileceği' gerekçesiyle reddedildi. Karar, Bölge Mahkemesi'ne taşındı ve dijital mal varlığı ve dijital miras ile ilgili olarak yasal bir düzenleme bulunmadığı belirtilerek, özetle şu karar verildi: ... Ölü kişinin e-posta hesabının özel hayatın gizliliği kapsamında değerlendirilerek talebin reddine karar verilmiş olması hatalı olmuştur..."

FACEBOOK 'ANIT HESAP' DİYOR

"Almanya'da bir anne, 2012'de kaybettiği 15 yaşındaki kızının ölümünün kaza mı yoksa intihar mı olduğunu anlamak için Facebook hesabına bakmak istedi. Kızının kullanıcı adı ve şifresini bilen annenin girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Çünkü söz konusu hesap, ölen kızının vefatının Facebook'a bildirilmesinden hemen sonra 'anıtlaştırılmış' hesap türüne dönüştürüldü. Facebook birisi vefat ettikten sonra, kişinin hesabına ne olacağına ilişkin isteklerine saygı duyduğu için vefat eden kişinin aile üyesi veya arkadaşı başvuruda bulunursa veya kişi vefat ettikten sonra hesabının kalıcı olarak silinmesini talep etmediyse hesabı anıtlaştırıyor. Bunun için annenin Facebook'a girişi mümkün olmadı. Niyetini açıkça izah ederek Facebook'tan izin isteyen annenin bu talebi reddedilince, anne soluğu mahkemede aldı. Bu talep mahkemece kabul edildi. Facebook karara karşı temyiz yoluna gitti. Berlin Eyalet Mahkemesi dosyayı inceledi ve Facebook'un yaklaşımına benzer bir yaklaşımla meseleyi ele aldı. Almanya'daki 'iletişimin gizliliği' prensibi gereğince ailenin böyle bir hakkının olmadığına hükmedildi. Böylece Federal Mahkeme hesabın üzerindeki hakları 'kişiye sıkı sıkıya bağlı' bir hak olarak nitelendirdi."

VASİYET MÜMKÜN MÜ?

Altıparmak, bu konuda hukuk alanında değil ancak şirketler nezdinde bir adım atıldığını belirterek, Apple'ın 2021'de iPhone için yayınladığı güncellemeyi hatırlattı, "Vefat etmeniz durumunda iCloud hesabınıza ve kişisel bilgilerinize erişebilmeleri için artık 'varis' ataması yapılması mümkün" dedi. Bu konuda yasal bir düzenleme gerektiğine dikkat çeken Altıparmak, "Miras hukukunun temel ilkelerinden ayrılacak yorumlara ihtiyaç duyacağız. Vasiyetnamenin artık dijital ortamda 'e-devlet' üzerinden düzenlenebilmesini, e-noter uygulamasının bu amaca hizmet edip edemeyeceğini de düşünmek gerekiyor. Dijital mirasın en ilginç yanı ise malvarlığı nitelemesini genişletmesi. Bir kimsenin fotoğrafının malvarlığı değerinden ziyade "hatıra" olduğunu unutan bir kanun dilimiz var. 'Özel anı değeri' (TMK m. 653) kavramının, dijital miras alanı kapsamında genişletilmeye ihtiyacı var" ifadelerini kullandı.

FOTOĞRAF MAL VARLIĞI DEĞİL HATIRADIR

Avukat Cüneyd Altıparmak: "Dijital mirasın en ilginç yanı malvarlığı nitelemesini genişletmesi. Bir kimsenin fotoğrafının malvarlığı değerinden ziyade 'hatıra' olduğunu unutan bir kanun dilimiz var. 'Özel anı değeri' (TMK m.653) kavramının, dijital miras alanı kapsamında genişletilmeye ihtiyacı var."

FENOMENLER DE MİRAS BIRAKABİLİR

Dijital miras tartışmasıyla ilgili Akademisyen Avukat Pınar Bilgin şunları söyledi:

"Dijital hesapların miras bırakılıp bırakılamayacağını iki yönlü değerlendirmek zorundayız. Maddi mal varlığı değeri olan dijital hesaplar hiç kuşkusuz terekeye (ölen ya da gaipliğine karar verilen kişilerin mal varlığı, hak ve borçlarının tümüne verilen addır) dahildir. Ve müteveffanın mirasçılarına miras oranları nispetinde intikal edecektir. Dijital banka hesapları da normal banka hesapları gibi kolayca intikal etmektedir. Kripto paralar ve dijital banka hesaplarının tamamı maddi malvarlığı değeri taşıdığından terekeye dahildir ve mirasçılara intikal edebilir. Vasiyet alacaklısı lehine de müteveffa tarafından vasiyet bırakılabilir. Ancak kripto varlıkların ülkemiz hukukunda vergilendirilmesi olmadığından veraset ve intikal kısmında vergilendirmenin yapılıp yapılmayacağı ya da veraset intikal vergisi tahakkuk edecekse de ne kadarlık kısmı için sadece anaparaya mı yoksa kazanılan tutara da vergilendirme olup olmayacağı konusunda mevzuat ve uygulama boşluğu hakim."

VASİYETLE BIRAKILMASI MÜMKÜN

"Konunun vasiyet alacaklısı ya da yasal mirasçılar açısından değerlendirilmesi arasında fark yoktur. Vasiyetin şekli konusunda hukukumuzda 3 tip vasiyetname mevcut. Sözlü, el yazılı ve resmi şekil. Bu şartları taşıdıktan sonra dijital hesapların vasiyetname ile vasiyet alacaklısına bırakılması, vasiyet alacaklısının da daha sonra lehine bırakılan kısım için yasal mirasçılara ve dolayısı ile terekeye başvurması mümkün olacaktır."

"Kişiye bağlı haklar miras olarak bırakılamamaktadır. Dijital malvarlığı değerlerinin miras olarak bırakılıp bırakılamayacağını değerlendirirken diğer ilgili yasal mevzuatları da göz önünde bulundurmak gerekir. Ticari amaçla değil, iletişim amacıyla kullanılan dijital hesabının mirasçılara intikal etmeyeceğini savunmak gerekir. Öyle ki, şahsa sıkı surette bağlı haklardan olan kişilik hakkına ilişkin bu hususun mirasçılara intikal etmeyeceği şüphesizdir. Ancak tanınmışlık düzeyi yüksek hesapların geride kalan yasal mirasçılar tarafından kullanılabileceğine ilişkin müteveffa tarafından bir yükleme belirlenebilir. Buna vasiyet diyemeyiz ancak yükleme diyebiliriz."

banner178
Yorumlar (0)
Namaz Vakti 27 Ocak 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Başakşehir 19 37
4. Beşiktaş 18 35
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 19 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 19 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Manisa FK 19 28
11. Göztepe 20 27
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Girona 18 21
12. Valencia 17 20
13. Espanyol 18 20
14. Almeria 18 19
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6