Patlayıcı üretilen tesislere özel tasarım önerisi

SAÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erkan Çelebi; "Betonarme bir perde duvarın, patlama yüküne karşı iyi bir taşıyıcı olduğunu söyleyebilirim.”

TEKNOLOJİ 07.07.2020, 13:00 07.07.2020, 13:00
Patlayıcı üretilen tesislere özel tasarım önerisi

Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erkan Çelebi, patlayıcı üretimi yapan tesislerin depolarının kubbe görünümünde, gömülü ya da yarı gömülü şekilde olabileceğini belirterek, "Betonarme bir perde duvarın, patlama yüküne karşı iyi bir taşıyıcı olduğunu söyleyebilirim." dedi. 
Çelebi, Hendek ilçesindeki havai fişek fabrikasındaki patlamaya ilişkin, barut teknolojisiyle ilgilenen tesislerin uluslararası standartlara uyması gerektiğini söyledi. 
Uluslararası standartlarda patlama yüklerine karşı yapıların tasarımı konusunda kurallar olduğuna değinen Çelebi, bunlardan birinin inşa edilecek tesisin yeri olduğunu anlattı.
İnşa edilecek yere karar verilirken üretilen patlayıcı madde miktarına göre mesafelerin belirlendiğini aktaran Çelebi, "Örneğin her 100 kilogram patlayıcı için 30 metrelik mesafe belirlenmiş." dedi. 
Binaların mimari tasarımının ayrıca bir önem taşıdığını belirten Çelebi, "Patlama sonucunda şok dalgaları dediğimiz basınç dalgaları oluşuyor. Bunlar da küresel biçimde yayılıyor. Çevredeki yapılara etkisinin minimum düzeyde olabilmesi için yakınlardaki yapıların geometrik formlarının bu dalgaları absorbe edilebilecek nitelikte olması gerekiyor." diye konuştu. 

----


"ÖZEL BİR TASARIM GEREKİYOR"
Bina içerisinde yaşanan patlamaları, kutu içerisinde genleşen balona benzeterek anlatan Çelebi, balonun genleşmesiyle kutunun her kenarında dışa doğru eğilmeler yaşanacağını ifade etti.
Yapı tasarımlarında donatıların dışa doğru bükülmelere göre düzenlenmediğine işaret eden Çelebi, şunları kaydetti:
"İçten bir patlama meydana geldiği zaman döşemenin dış bükey bükülmesini engelleyecek düzeyde donatıların ve döşeme kalınlıklarının dikkate alınması gerekiyor. Depreme dayanıklı bir yapıyı aynı zamanda patlamaya dayanıklı bir yapı olarak değerlendirmiyoruz. Onun için özel bir tasarım gerekiyor."
Kolonların genellikle kesme kuvvetine karşı dayanıklılıklarının öngörüldüğüne değinen Çelebi, içten bir patlama yaşandığında kolonların eğildiğini kaydetti.

----


Patlayıcı üretimi yapan tesislerin depolarının kubbe görünümünde, gömülü ya da yarı gömülü şekilde olabileceğini aktaran Çelebi, dalga bariyerlerinin de yapılabileceğini belirtti.
Yapı inşasında kullanılan beton kalitesinin yüksek performanslı olması gerektiğini dile getiren Çelebi, yapının betonarme perde duvarlarla çevrelenmesi gerektiğine vurgu yaparak, "Betonarme bir perde duvarın, patlama yüküne karşı iyi bir taşıyıcı olduğunu söyleyebilirim." dedi.
"YÜZEYDE GÖRÜLEN KIRIKLAR, YARIKLAR YÜZEY DEFORMASYONLARI"
SAÜ Afet Yönetim Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emrah Doğan, Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü verilerini inceleyen merkez görevlilerinin, patlamanın ardından inşaat ve jeofizik mühendisliği bölümünden öğretim üyelerinin yer aldığı iki kişilik bir ekip oluşturarak olay yerinde incelemelerde bulunduğunu bildirdi.
Doğan, incelemeler neticesinde ön rapor hazırladıklarını belirtti. 

----

 

Merkezin Müdür Yardımcısı ve SAÜ Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Murat Utkucu da herkesin cuma günü Hendek ilçesinde meydana gelen patlamanın nedenini merak ettiğini ifade etti. 
Patlamanın boyutunun büyük olduğunu ve herkesin bulunduğu yerde dışarıya çıktığını aktaran Utkucu, "Patlamanın ardından alanda yüzeyde çatlak ve kırıklar oluştu. Jeofizik Mühendisliği Bölümüne bağlı olarak işlettiğimiz deprem istasyonu var. Bu istasyondaki kayıtlara baktığımızda hadisenin patlama olduğunu, birden fazla patlama meydana geldiğini, özellikle ikisinin büyük olduğunu tespit ettik. Sakarya şehir merkezinde duyduğumuz da bu iki büyük patlamaydı." değerlendirmesinde bulundu. 
Utkucu, olayın bir depremi tetiklemeyeceğine değinerek, "Yüzeyde görülen kırıklar, yarıklar yüzey deformasyonları. Depremle ya da fayla alakalı hadiseler değil." dedi. 
Jetlerin alçak uçuş yaptığında oluşturduğu ses ve titreşimlere dikkati çeken Utkucu, patlama sırasında ses ya da titreşim hissedenlerin benzer durum yaşadığını dile getirdi. 
Bu şiddette bir patlamanın yerin altında olması durumunda hissedilmesinin zor olacağını anlatan Utkucu, "Bu patlamanın her tarafta insanlar tarafından hissedilmesinin nedeni, enerjinin yüzeyde açığa çıkması ve ses dalgaları şeklinde yayılmasıdır." ifadelerini kullandı.

Yorumlar (0)
-2
hafif kar yağışlı
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12