29.11.2022, 13:37

Sancak nereye düşer? -2

Evvelki yazıma kaldığım yerden devam edeyim.

Atatürk’ün de Manastır Vilayetinde (Bitola) askeri okuldan sınıf arkadaşı Müslüman Osmanlı Komutanı Akif Hacıahmetoviç, Sjenica Kongresi’nden hemen sonra 1918 yılında 1500 Müslüman Boşnakla birlikte Novi Pazar’da kurşuna dizildi.

09-10 Kasım 1924 yılında Şahoviçi Katliamı yaşandı. Osmanlı zamanındaki ismi Akova (Bijelo Polje) şehrine bağlı Müslüman Şahoviçi Köyü’nde iki bine yakın Sancaklı, kadın, çoluk çocuk demeden katledildi.

Sırp rejimi tarafından yapılan açıklamaya göre izin verilen 09-10 Kasım 1924 tarihleri arasındaki iki gün içinde Müslümanları öldürenler hakkında her hangi bir takibat yapılmayacaktı. Dedikleri gibi oldu. Katiller hiçbir ceza almadılar. Federal Yugoslavya’nın hâkimi olan Sırp Devlet rejimi, Şahoviçi Katliamını 35 yıl boyunca Dünya Kamuoyundan gizledi. Müslüman Sancak’ın Türkiye’ye göç etmesiyle sonuçlanan katliamı hiç kimse duymadı ne yazık ki. Ancak, Yugoslavya dağıldıktan sonra 1991 yılından itibaren Şahoviçi Katliamında yaşananlar gün yüzüne çıkmaya başladı.  

Sjenica Kongresine katılanlardan son kalan Müslüman Parti Başkanı Dr. Mehmed Spaho, 28 Haziran 1938 yılında bir otel odasında şehid edildi. Böylece Sancak liderlerinin tamamı öldürülmüş oldu.

Ardından 1945 yılında Josip Broz Tito liderliğinde Federal Sosyalist Yugoslavya Cumhuriyeti kuruldu. 29 Mart 1945 Sancak Otonom idaresi feshedildi. Tüm Boşnak okulları kapatıldı. Yerine ateist bir eğitim sistemi dayatıldı. Müslümanların mallarına el konulup talan edildi. Amaç, “Türkleri (Boşnakları) buradan kovacağız” düşüncesiydi.

Yugoslavya Devlet Başkan Yardımcı ve İçişleri Bakanı Aleksander Rankoviç döneminde (1950-1966) baskı zulüm ve tehcirle sonuçlanan Slav politikası sonucunda Sancak Boşnakları Türkiye’ye göç etmek zorunda bırakıldı. Boşalan topraklara Sırpları yerleştirdiler.

1991’de Yugoslavya’nın dağılmasıyla birlikte Sancak yok sayılarak yeni bir Sırbistan-Karadağ Devleti kuruldu.

Bunun üzerine Sancak Müslümanları Millî Meclisi Konseyi kuruldu. Konsey Başkanlığı’na Süleyman Ugljanin getirilerek BM, AGİT, Avrupa Konseyi gibi milletlerarası teşkilâtlarla irtibata geçti. Boşnak Millî Konseyi 25-27 Ekim 1991 tarihinde Sancak’ta referandum yaptı. %98,9 oranında çıkan kararı Belgrad rejimi aynı Kosova’daki referandum gibi reddetti.

21 Mayıs 2006 Karadağ’ın yaptığı halk oylaması sonucunda Karadağ, Sırbistan’dan ayrıldı ve 03 Haziran 2006 tarihinde bağımsızlık ilan etti.

Böylece Sancak sınırları resmen ikiye ayrılmış oldu.

Osmanlı’nın Balkan Savaşları sonrasında bölgeden çekilmesiyle toprakları paylaşılan, özellikle İkinci Dünya Savaşı’nda, Sırp Çetnikler’in (Radikal Sırp Paramiliter) büyük katliamlarına tanık olan ve eski Yugoslavya döneminde, Türkiye’ye göçe zorlanan Sancak halkının önemli bir kesimi Anadolu’ya sığınmak zorunda kaldı.

Sancak bölgesini temsil eden “Sancak Konseyi”nin 20 Kasım 1943 tarihinde kurulması sebebiyle 2004 yılından itibaren 20 Kasım, “Sancak Günü” olarak kutlanıyor.

Sancak, tarihen ve fiziken düştü ama oradaki kardeşlerimizin gözü ve gönlü Türkiye’den bir haber bekliyor.

Asıl soru şudur. Sancak, bizim vatan mefkûremizde nereye düşer?

Bu iş sadece Sancak Günü kutlaması ve kültürel değerlerin tanıtılmasıyla olmuyor. Balkanlarda, milliyetçilik ve ırkçılığa prim vermeyen çok daha kapsamlı ve derinlikli projelere ihtiyacımız var. 

Sancak Millî Konseyi’ne çok iş düşüyor. Siyasi ihtilafları, şahsî menfaatleri bir kenara bırakıp Bosna ve Sancak’ta yaşayan tüm Boşnak Milletinin geleceği için çalışmanın ve birlik olmanın zamanı geldi de geçiyor…

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 27 Ocak 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 19 45
2. Fenerbahçe 19 41
3. Başakşehir 19 37
4. Beşiktaş 18 35
5. Trabzonspor 19 35
6. Adana Demirspor 19 34
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 19 25
10. Karagümrük 19 22
11. Ankaragücü 19 22
12. Giresunspor 19 21
13. Gaziantep FK 19 19
14. Kasımpaşa 19 19
15. Antalyaspor 18 18
16. Sivasspor 19 18
17. Hatayspor 18 17
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 19 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 20 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 19 34
8. Boluspor 20 33
9. Sakaryaspor 20 31
10. Manisa FK 19 28
11. Göztepe 20 27
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 20 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 20 16
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Denizlispor 20 12
19. Gençlerbirliği 20 10
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 17 44
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 18 25
11. Girona 18 21
12. Valencia 17 20
13. Espanyol 18 20
14. Almeria 18 19
15. Sevilla 18 18
16. Getafe 18 17
17. Celta Vigo 18 17
18. Real Valladolid 18 17
19. Cadiz 18 16
20. Elche 18 6