28.11.2022, 11:17

Sancak nereye düşer? -1

Sakarya Üniversite’sinde okuyan Sancaklı öğrencilerin organize ettiği programa konuşmacı olarak davet edildim. Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem Yüce’nin himayesi ve Büyükşehir Kültür Dairesi Başkanlığı katkılarıyla Ofis Sanat Merkezi Konferans Salonu’nda “Sancak” özelinde Balkanlar ve Türkiye ilişkilerini konuştuk.

Müslüman Boşnakların iki vatanı var. Biri Bosna, diğeri de Osmanlı’nın üç hilâlli yeşil sancağını temsil eden Sancak.

Bosna Savaşı’nda (1992-1996) büyük bedel ödeyen Boşnaklar hem Bosna’da hem Sancak’ta kendi kimliklerini ve İslam aidiyetlerini konuma mücadelesine devam ediyorlar. 

Adı üzerinde Sancak, Balkanlar’da elimizden çıkan vilayetlerimizden biriydi. Saraybosna-İstanbul hattındaki stratejik bölgemizdi. Hukuken olmasa da beş yüz yıllık tarihimizin bakiyesi halen o topraklarda yaşamaya devam ediyor. 

Sancak, ne yazık ki Mîsâk-ı Millî düşüncesiyle zihin dünyamızda daralan vatan mefkûremizde unutulan kayıp parçamız…

Balkan Savaşlarını kaybetmemiz üzerine Sırbistan ve Karadağ tarafından 1912 yılında bölüşülen 600 yıllık Dâru’l İslam Vatan toprağımızdı Sancak Vilayeti…

Sancak’ı bölüştüler hem de nasıl bölüşme… Kuzulara şâh olan kurtların bölüşmesi gibi tam ortadan ayırdılar Sancak Vilâyetini.

On iki şehirden oluşan Sancak’ı, Kuzey/Güney hattında bıçak kesiği gibi tam ortasından ikiye yardılar. Müslüman şehirlerin yarısı Sırbistan diğer yarısı da Karadağ’a mahkûm edildi.

Toprakları Sırplar ve Karadağlılar tarafından bölüşülen Sancak Müslümanlarının siyasetçileri ve kanaat önderleri üçüncü bir yol arayışı olarak Sjenica şehrindeki Osmanlı eseri Valide Sultan Camii avlusunda büyük bir kongre yaptılar. (1917)

Kongreye önderlik eden on iki belediye başkanı şu isimlerden oluşuyordu.

Taşlıca         Mehmet İzzet Paşa Bajroviç (Başkan)

Sjenica         Ruşid Ef. Spahoviç (ev sahibi)

Tutin            Yusuf Ağa Hamzagiç,

Yeni Pazar   Rızabeg Muradbegoviç 

Şahoviçi      Osman Ağa Dizdareviç

Budimlja     Hüseyin Ef. Şahman

Bijelo Polje Hilmi Beg Kajabegoviç 

Rozaje          İlyas Çatoviç

Berane          Duljko Ağa Ramhusoviç

Nova Varoş Süleyman Ef. Şeceragiç

Priboj           Hüseyin Ef. Hasanbegoviç

Prijepolje    Murad Beg Haşimbegoviç  

KONGRE SONUÇ BİLDİRGESİ:

1- Her şeyiyle bir parçası olduğumuza inandığımız Bosna-Hersek’le tek bir çatı altında birleşmek

2-İşgalci Sırp Devleti içinde yer alınmayacaktır. Sancak Bölgesinin tamamını içine alacak bir otonom idare kurulması.

 3- Gerekirse İstanbul’a göç edilecek.

Sancak Taşlıca (Pljevlja) Belediye Başkanı Mehmet İzzet Paşa’nın Kongre Sonuç bildirgesini okuduktan sonraki son sözleri: “Sancak Müslümanları olarak, taleplerimiz Avusturya-Macaristan İmparatorluğu yetkililerine ve dünya kamuoyuna duyurulur” oldu. Kaderin bir cilvesi olarak kongreden kısa bir süre sonra, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu dağılınca Sancak Balkan coğrafyasında tamamen sahipsiz kaldı. Hıristiyan Ortodoks Sırpların insafına terk edildi.

Müslüman Sancak Boşnaklarının acısını, yaşadıkları katliamları ve insanî taleplerini hiç kimse duymadı.

Yugoslav Rejimi Sjenica Konferansını düzenleyenlerin peşine düştü. Bir kısmı kaçtı. Kaçamayanlar düzmece mahkemelerde ağır hapis cezalarına çarptırıldılar.  

(Devam Edecek)

 

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 03 Şubat 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Gaziantep FK 21 25
10. Alanyaspor 21 25
11. Karagümrük 20 23
12. Ankaragücü 20 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6