Uzmanlar Kovid-19 mutasyonu hakkında ne diyor

Doç. Dr. Fatih Şahiner, "Mutasyon oranı sınırlı, çok büyük değişiklikler beklenmemeli."

SAĞLIK 27.12.2020, 12:01 27.12.2020, 12:01
Uzmanlar Kovid-19 mutasyonu hakkında ne diyor

Yeni tip koronavinüste (Kovid-19) mutasyon olduğu ancak bunun belirli kurallar, sınırlar çerçevesinde olağan seyrettiği ve hastalık şiddetiyle ilişkilendirilmiş özel bir mutasyonun olmadığı belirtildi.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji ve Tıbbi Viroloji Uzmanı Doç. Dr. Fatih Şahiner,koronavirüste görülen mutasyonlara ilişkin açıklamalarda bulundu.
Koronavirüs salgınıyla mücadelenin tüm dünyada hala etkin bir şekilde sürdüğünü belirten Şahiner, SARS-CoV-2'nin birçok RNA virüsü gibi sürekli küçük değişimler gösterdiğini ve küçük mutasyonlara uğradığını hatırlattı.
Koronavirüslerin insanları enfekte eden RNA virüsleri arasında mutasyon düzletme özelliğine sahip tek virüs ailesi olduğunu anlatan Şahiner, "Yani mutasyon oranı sınırlı, çok büyük değişiklikler beklenmemeli. Bu özelliği nedeniyle enfeksiyon yapma kabiliyeti olan (inaktive edilmemiş) virüs aşılarında bu düzeltici gen bölgesi çıkarılıyor. Sonuç olarak, evet mutasyon var ama belirli kurallar ve sınırlar çerçevesinde olağan bir şekilde seyrediyor." dedi.
Şahiner, oluşan her mutasyonun hastalık şiddetini veya bulaştırıcılığı etkilemediğini vurgulayarak, şunları kaydetti:
"Diyelim iki kat daha bulaşıcı bir varyant ortaya çıktı ve bu virüs de bir süre sonra mutasyona uğruyor. İki adım ileri bir adım geri ama 100 adım ileri 100 adım geri değil. Kedi kedidir, biraz büyür, biraz zayıflar, biraz saldırganlaşabilir, ama aslan da olmaz fare de. Her şeyin bir sınırı var."
"Mutasyona ilişkin yüzde 70 daha bulaşıcı virüs tabiri yer alıyor." diyen Şahiner şu bilgileri verdi:
"Eğer bulaştırıcılık katsayısının (R0) 1,0 iken 1,7 olması gibi bir durumdan bahsediliyorsa bunu viral mutasyona bağlamak çok zor, hatta imkansız. Hem Türkiye'de hem Çin'de hem de diğer birçok ülkede salgının belirli dönemlerinde alınan önlemlere ve toplumsal farkındalığa bağlı olarak R0 değerinin 0,7 ile 7 arasında 10 kat kadar değiştiğini gördük. Virüs 10 kat bulaştırıcılık sergileyen bir mutasyon göstermedi, önlemler bulaşı 10 kat azalttı veya tam tersi.
Deneysel koşullarda yapılan iki ayrı çalışmada 2003 SARS ve Kovid-19 kıyaslandığında, çalışmalardan birinde Kovid-19'u 10 kat, biri 20 kat daha bulaştırıcı buluyor. Böyle olunca yüzde 70 daha bulaşıcı tabiri sadece bir ölçümü ifade ediyor ve veri deneysel bir ölçüm bile olmayabilir. Çünkü bu ince farkı ölçmek çok zor, sadece epidemiyolojik verilere bağlı bir tahmin olabilir. Hatta bu yüzde 70 artan bulaştırıcılığın nasıl ölçüldüğüne dair hiçbir data yok sadece olabilirlik ifade eden cümleler ve yorumlar var. "
"HASTALIK ŞİDDETİYLE İLİŞKİLENDİRİLMİŞ ÖZEL BİR MUTASYON YOK"
"Virüs mutasyona uğradı" tabirinin teknik olarak "hatalı" olduğunu ifade eden Şahiner, bu virüsün tek bir varlık olmadığını veya bir kuş sürüsü ya da küçük balıklardan oluşan bir sürü gibi senkronize hareketler sergilemediğini söyledi.
Şahiner, "Binlerce farklı virüs partikülü var dolaşımda. Biri bir adım ileri, biri bir adım sağa, biri bir adım geriye gidiyor, sürekli bir hareket söz konusu ama düzenli bir ordu gibi hep birlikte adım atmıyorlar." diye konuştu.
Bu düzensizlik içinde bir düzen bulunduğunu, adım sayılarının birbirine benzediğini belirten Şahiner, "Ancak aşı kullanımının yaygınlaşması ile belki belirli varyantlar seçilime uğrayabilir. Şu an aşılar henüz yaygın olarak kullanılmadığı veya spesifik bir ilaç olmadığı için özel bir seçilim yok. Epidemiyolojik açıdan bölgesel farklılıklar olabilir ama hastalık şiddetiyle ilişkilendirilmiş özel bir mutasyon yok. Sonuç olarak yeni ve endişe oluşturacak bir durum yok. Salgınlar doğar, büyür ve ölür. İstatistiksel hesaplamalarla hızı ve süresi öngörülebilir." değerlendirmesinde bulundu.
"DOĞRU MASKE KULLANIMI ÇOK ÖNEMLİ"
Salgınla mücadele sürecinde en önemli korunmanın doğru maske kullanımı olduğunu vurgulayan Şahiner, "Maske çok önemli viral yükü azaltıyor, hastalığın şiddetli seyretmesini önlüyor, aşılama gibi." dedi.
Herkesin maske kullanması, fiziksel mesafeye dikkat etmesi, kalabalık ortamlardan kaçınması ve hijyene özen göstermesi gerektiğini anlatan Şahiner, bireysel korunmanın aynı zamanda toplumsal korunma için de büyük önem taşıdığını kaydetti.

Yorumlar (0)
5
hafif yağmur
Namaz Vakti 12 Nisan 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23