Uzman isim açıkadı: Pandemi ne zaman sona erecek?

Tıbbi Farmakoloji Uzmanı Prof. Dr. Tayfun Uzbay, Covid-19 aşısı ile ilgili hem ülkemizde hem de dünyada yürütülen çalışmaların umut verici olduğunu söyledi.

SAĞLIK 12.11.2020, 23:19 12.11.2020, 23:19
Uzman isim açıkadı:  Pandemi ne zaman sona erecek?

Prof. Dr. Tayfun Uzbay, aşı çalışmalarının uzun bir süredir devam ettiğini belirterek "Bu tip virüsler için daha önce de aşı çalışmaları yürütülüyordu. Ayrıca dünyanın böyle bir virüs pandemisine yönelik öngörüsü ve hazırlığı da vardı (bazıları maalesef bunu komplo teorileri ile birleştirdi). Kısaca dünyada bu tip bir virüs enfeksiyonuna karşı aşı teknolojisi konusunda zaten iyi bir altyapı ve gelişmiş teknoloji vardı. Covid-19 kısa sürede teşhis edildi ve tüm özellikleri ortaya kondu. Düşmanı tanıyorsanız ona karşı strateji geliştirmeniz çok kolaydır. Dolayısıyla aşı çalışmalarının bir yıl içinde bulunduğumuz noktaya gelmesi normal ve beklenen bir durum. Ben zaten pandeminin başlangıcında da verdiğim birçok mülakatta aşının aşağı yukarı bu tarihlerde hazır olma ihtimalinin yüksekliğinden söz etmiştim. Aşıların şu anda kullanıma girmek üzere olmalarını pandeminin kontrolü açısından oldukça umut verici buluyorum" dedi.

ÇEŞİTLİ FAZ AŞAMALARINDAN OLUŞUYOR

Bir aşının bilimsel olarak kabul edilebilmesi için gereken sürenin sabit değil, değişken olduğunu kaydeden Prof. Dr. Tayfun Uzbay, aşı çalışmalarının genel sürecine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: "Bu süre sabit değil değişkendir. Hastalığı yapan mikroorganizmaya ve ona karşı geliştireceğiniz teknolojik alt yapının ne kadar hazır olduğuna göre değişir. Bununla beraber hangi strateji ile aşı üretirseniz üretin mutlaka geçmeniz gereken bazı aşamalar vardır. Aşıya giden yol önce virüsün izolasyonu ve sonrasında in vitro (vücut dışı) ve in vivo (yaşayan canlı üzerinde) hayvan çalışmaları ile başlar. Bunlara klinik öncesi dönem de diyebiliriz. Aşı adayının öncelikle deney hayvanlarında herhangi bir dikkat çekici yan tesir veya reaksiyon oluşturmaksızın iyi bir koruyuculuk sağladığının görülmesi gerekir. Bunu sağlamış ise klinik aşama dediğimiz insanla ilgili çalışmalar başlar. Bu da denenen kişi sayısının giderek arttığı ve sonunda farklı bölge ve merkezlerdeki daha geniş bir insan popülasyonunda koruyuculuk kapasitesinin tespit edildiği çeşitli faz aşamalarından oluşur."

Şu anda dünyada çok konuşulan birkaç aşının bu süreçleri başarı ile tamamlamış göründüğünü belirten Prof. Dr. Tayfun Uzbay, "Bundan sonraki aşamalarda ruhsat alarak insanlarda yaygın kullanıma geçilebilir. Şu ana kadar Rusya Sağlık Bakanlığı kendi ürettikleri bir aşıya ruhsat verdi ve Rusya'da kullanılıyor. Özellikle çift-kör kontrollü dediğimiz güvenilir bir yöntem ile fazla sayıda denekte %90 gibi koruyuculuk oranlarına ulaşılması sevindirici ve umut verici" dedi.

TÜRKİYE'DEKİ AŞI ÇALIŞMALARI UMUT VERİYOR

Türkiye'deki aşı çalışmalarına da değinen Prof. Dr. Tayfun Uzbay, şunları söyledi: "Türkiye şu anda ruhsat almak üzere olan aşıların yaklaşık 6 ay ile 1 yıl kadar gerisinde. TÜBİTAK aşı üzerinde çalışan grupları bir çatı altında topladı. Bu süreci hızlandırabilir. Ancak Türkiye'nin birkaç aylık bir sürede kendi aşısını onaylayarak Rusya'daki gibi yaygın bir kullanıma sokabilmesi zor görünüyor. Bununla beraber, şu anda en umut verici olan aşı projelerin Faz III dediğimiz aşamasına Türkiye de bildiğim kadarı ile Hacettepe ve İstanbul Üniversiteleri ile dâhil oldu. Bu bizim piyasaya çıkan aşıyı kolay ve ucuz teminimiz için bir avantaj sağlayabilir. İlk etapta yaygın bir aşılama için yeterli doz temin edilemeyebilir. Bu süreçte başta sağlık personeli, polis, asker gibi kritik görev yapanlar ve bazı yüksek riskli kişilere uygulanabilir. Özellikle sağlık personelinin korunması çok önemli. Halka yaygın uygulamanın biraz daha zaman alacağını düşünüyorum. Bu tamamen üretilecek doz miktarına ve size hangi koşullarda sunulacağına bağlı. Yeterli doz olsa bile fiyatın yüksekliği de kısıtlayıcı olabilir ancak ben fiyatın yüksek tutulacağını sanmıyorum."

PANDEMİ HEMEN YOK OLMAZ

Covid-19 aşısının bulunması halinde eğer etkili ise salgının kontrol altına alınmasının kolaylaşabileceğini kaydeden Prof. Dr. Tayfun Uzbay, "Pandemi bıçak gibi kesilip hemen birkaç ay içinde yok olup gitmez. Ancak işe yarar etkili bir aşının ortaya çıkması durumunda öncelikle kontrol altına alınması çok kolaylaşır. Yeterli dozun temini ve yaygın aşılama, burada etkili faktör olur. Aşı ne kadar uzun koruma sağlıyorsa ve ne kadar çok sayıda insana uygulanabilirse pandeminin ortadan kalkış süresi de o kadar kısa olur. Şu anda kesin bir süre vermek güç" diye konuştu.

AŞI KARŞITLARININ ÇOĞU COVİD-19 AŞISI YAPTIRACAKTIR

Covid-19 sürecinde aşı karşıtlarının sessizliğe büründüklerini belirten Prof. Dr. Tayfun Uzbay, "Covid-19'da aşı karşıtlarının sesi soluğu kesildi. Çok tepki çekeceklerini biliyorlar. 

Etkili bir aşı ortaya çıktığında bunların çoğunun da mutlaka aşılarını yaptırıp pandemi geçtikten sonra faaliyetlerini yine sürdüreceklerini düşünüyorum. Aşı karşıtlığı farklı kaynaklardan besleniyor. Bunu kullanıp popüler olmaya çalışan bilimciler de var maalesef. Olan cahil insanlara oluyor" dedi.

Yorumlar (0)
banner35
4
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20