Beş İlden Yoğun Katılım

2025-2026 eğitim öğretim yılı kapsamında düzenlenen yarışmaya Sakarya’nın yanı sıra Bilecik, Bolu, Düzce ve Kocaeli illerinden resmi ve özel ortaokul ile lise öğrencileri yoğun ilgi gösterdi.

Yarışmaya çevre alanında 45, teknoloji ve tasarım alanında ise 54 olmak üzere toplam 99 proje başvurusu yapıldı. Jüri tarafından gerçekleştirilen değerlendirmelerin ardından her kategoride en başarılı projeler seçilerek toplam 20 finalist proje sergilenmeye hak kazandı.

Protokol Üyeleri Finalde Yer Aldı

Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş.’de gerçekleştirilen programa Toyota Kıdemli Şirket Genel Müdür Yardımcısı Takanori Suzuki, Toyota Şirket Genel Müdür Yardımcısı Hasan Uygun ve Sakarya İl Millî Eğitim Müdür Yardımcısı Atalay Gürbüz katıldı.

“Bilgiyi Dönüştüren Bir Nesil Yetişiyor”

Törende konuşan İl Millî Eğitim Müdür Yardımcısı Atalay Gürbüz, öğrencilerin ortaya koyduğu projelerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin hedefleriyle örtüştüğünü belirtti.

Gürbüz konuşmasında, “Bugün burada sergilenen çalışmalar, öğrencilerimizin sadece bilgiye ulaşan değil, bilgiyi dönüştüren bireyler olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Sizler düşünen, üreten ve geleceğe yön verecek bir neslin en güçlü temsilcilerisiniz” ifadelerini kullandı.

Teknoloji ve Çevre Projeleri Dikkat Çekti

Yarışma, “Çevre” ile “Teknoloji ve Tasarım” kategorilerinde ortaokul ve lise düzeyinde gerçekleştirildi. Teknoloji kategorisinde insan yaşamını kolaylaştıracak dijital ve mekanik çözümler ön plana çıkarken, çevre kategorisinde geri dönüşüm, sürdürülebilir yaşam ve atık yönetimi üzerine geliştirilen projeler dikkat çekti.

Final sergisinde öğrenciler projelerini jüri üyelerine ve davetlilere tanıtma fırsatı buldu.

Ödüller Sahiplerini Buldu

Yarışmada dereceye giren öğrencilere çeşitli teknoloji ödülleri verildi. Birincilere dizüstü bilgisayar, ikincilere tablet, üçüncülere akıllı saat, dördüncü ve beşincilere ise kablosuz kulaklık hediye edildi.

Ayrıca öğrencilere rehberlik eden danışman öğretmenler ile organizasyonda görev alan Ar-Ge birimi sorumluları da ödüllendirildi.

Program, protokol üyelerinin proje sergi alanını gezmesi ve öğrencilerle sohbet etmesinin ardından toplu hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

6-8 Mayıs 2026 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilen organizasyon, “Yeşil Vatan, Mavi Gelecek” temasıyla düzenlendi. Türkiye’nin farklı illerinden ve yurt dışından öğrencilerin katıldığı yarışmada gençler, robotik ve teknoloji alanındaki yeteneklerini sergiledi.

Mini Sumo’da Büyük Başarı

Yoğun hazırlık sürecinin ardından finallerde mücadele eden Pamukova MTAL robotik takımı, teknik bilgi, tasarım becerisi ve takım çalışmasıyla dikkat çekti. Mini Sumo kategorisinde Türkiye 3.’lüğü elde eden ekip, Sakarya’yı başarıyla temsil etti.

Başarıda emeği bulunan danışman öğretmen Fatih Gündüz ile öğrenciler Uğur Yıldız ve Batuhan Kaya, elde ettikleri dereceyle büyük takdir topladı.

Teknoloji Alanındaki Başarı Dikkat Çekti

Pamukova Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin elde ettiği derece, Sakarya’da mesleki ve teknik eğitim alanında yürütülen çalışmaların ulaştığı seviyeyi bir kez daha ortaya koydu. Robotik ve teknoloji odaklı projelerde öğrencilerin gösterdiği başarı, eğitim camiasında da memnuniyetle karşılandı.

Bu yıl 5'inci kez sektör paydaşlarını bir araya getirecek olan etkinliğin bilgilendirme toplantısı, Haluk Bayraktar, SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Üyeleri, savunma sanayisi temsilcileri ve basın mensuplarının katılımıyla İstanbul'da yapıldı.

Bayraktar, konuşmasında, SAHA İstanbul'da 27 üyeyle başlayan maceranın bugün 1300'ü aşkın üyesi ile Avrupa'nın en büyük sanayi kümelenmesi haline geldiğini, çok güçlü bir ekosistemi temsil ettiğini söyledi.

SAHA İstanbul'un yürüttüğü en önemli faaliyetlerden birinin de SAHA fuarı olduğunu anlatan Bayraktar, '2018 yılında ilk fuarı icra etmiştik, bu yıl 5'incisini icra ediyoruz. 5 bin metrekarede başlayan o fuar o zamanlar 170 firma katılımıyla başlamıştı, yabancı firma katılımı da yoktu. İlk başladığımızda katılımcı firma sayısı 170 firmaydı, SAHA 2026'da 1700'ü aşkın firma yer alacak. Bu firmaların yaklaşık 260'tan fazlası da yabancı firmalar olacak.' diye konuştu.

Bayraktar, ilk düzenlenen SAHA fuarına 10 bin ziyaretçinin katıldığını belirterek, 'Bu sene de inşallah 20 katlık büyüme ile 200 bini aşkın bir katılım ziyaretçi bekliyoruz.' ifadesini kullandı.

2024 yılında icra edilen SAHA fuarında ihracat tarafında çok önemli bir başarı elde ettiklerini anlatan Bayraktar, şunları kaydetti:

'2024'te 6,2 milyar dolarlık ihracat sözleşmesi SAHA bünyesinde imzalanmıştı. Bu sene bu hedefi inşallah en az 8 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz. SAHA İstanbul olarak yola çıktığımız zaman en önemli hedefimiz bu işi yaygınlaştırmaktı. 2000'li yılların başında Türkiye'de savunma sanayisinde 17 firma vardı. Şu an SAHA İstanbul'a üye olan firma sayısı 1300'den fazla. Toplamda baktığımız zaman savunma sanayisi ilişkili firma sayısı 3000'den fazla. Hedefimiz de bunu gerçekleştirmekti. Bu anlamda özellikle orta ve küçük ölçekli firmalarımızın SAHA'da yer almasına çok önem veriyoruz.'

Haluk Bayraktar, faaliyetlerini Türkiye'nin 81 iline yayma konusunda bir karar aldıklarını belirterek, 'Her ilimizde bir dron üretim ve eğitim merkezi kuracağız. Bunların en büyüğünü İstanbul'da olacak. Halka açık, gençlerin gelip eğitim ve üretim yapabileceği, dronları test edebileceği, bir ekosisteme girebileceği her ilde dron eğitim merkezi kurmayı hedefliyoruz. Bu sene inşallah SAHA fuarından elde edeceğimiz gelirleri dron üretim ve eğitim merkezlerinin kurulmasında kullanacağız. Böylelikle herhangi bir anda milyonlarca dron üretebilecek kapasiteye bir anda tüm yurt çapında ulaşıyor olacağız.' diye konuştu.

Bayraktar, 140 yıllık bir uçak üreticisini bir Türk firmasının alıyor olmasının o ülkelerde de takdirle karşılandığına işaret ederek, 'O ülkelerin size olan sempatisi, sizin ekosisteminizle olan işbirliğini hiç tahmin etmediğiniz boyutlarda önünü açıyor. Her alanda bu Türkiye'nin bir gücünün göstergesi.' dedi.

Haluk Bayraktar, Bayraktar TB3 ile ilgili önemli gelişmeler olduğunu ve SAHA 2026'da gelişmeyle ilgili imza olmasa da ona benzer farklı sürprizler olacağını söyledi.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de Türkiye'nin binlerce firmaya yayılan bir ekosistemi olduğunu belirterek, 'Avrupa'da bu ekosistem sistem yok. Özellikle tedarik zinciri anlamında en canlı tedarik zincirini şu anda Türk savunma sanayisi temsil ediyor. Dolayısıyla Avrupa bizim için rekabetten ziyade işbirlikleri potansiyeli içeren bir alan diye düşünebiliriz.' ifadelerini kullandı.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, SAHA 2026'da 3 ürün tanıtımı gerçekleştireceklerini, Mavi Vatan'a yönelik yeni vurucu güçlerini, Çelik Kubbe'nin yeni yeteneklerini ve hava taarruzuna yönelik bazı yeni ürünleri tanıtacaklarını bildirdi.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Makina ve Kimya Endüstrisi (MKE) Genel Müdürü İlhami Keleş ise sürdürülebilirlik konusunun çok önemli olduğuna dikkati çekerek, daha basit ve hızlı bir şekilde üretilebilir ve sahada da etkisi yüksek ürünlere yönelmek suretiyle bu dengeleri değiştiriyor olmanın önemine işaret etti.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Üyesi ve TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI) Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit ise bir teknoloji yarışının olduğunu ve Baykar gibi sürekli önde koşmaları gerektiğini, bunu motorlarda yapmaya çalıştıklarını, başka teknolojiler eklemeye, irtifa yeteneğini geliştirmeye çalıştıklarını anlattı.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Üyesi ve Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, SAHA 2026'da birçok ürünlerini sergileyeceklerini belirterek, 'KAAN'da çalışmalarımız devam ediyor. İnşallah prototiplerin bu sene içerisinde 2 tanesini uçurmayı hedefliyoruz.' diye konuştu.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Üyesi ve Yongatek Mikroelektronik Genel Müdürü Ali Baran, savunma sanayisindeki birçok üründe kullanılan MCU bileşenine yönelik ürünlerini üretime göndermeye hazırlandıklarını, yapay zeka çipiyle ilgili tasarım aşamasının yüzde 70 tamamlandığını, gelecek yıl ilk çeyrekte prototip üretimine gönderileceğini ifade etti.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Üyesi ve Altınay Teknoloji Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Altınay ise SAHA İstanbul'un büyümesinin aynı zamanda Türk savunma sanayisinin de nasıl geliştiğini gösterdiğine değinerek, 'Türkiye açısından en kıymetli olan şey artık neyi nasıl yapacağını bilen hem akademi dünyasında hem de savunma sanayi şirketlerimizde ciddi bir altyapıya sahibiz.' dedi.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Üyesi ve Arca Savunma Yönetim Kurulu Üyesi Özgür Rodoplu da Arca Savunma olarak ihracat çalışmalarının sürdüğünü, SAHA 2026'da Estonya Savunma Bakanlığı'yla bir imza törenleri olacağını dile getirdi.

SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Üyesi ve BMC Savunma Genel Müdürü Mehmet Karaaslan da savaş ortamları havada dönse de kara sınırlarının da çok hızlı değişebildiği bir ortamda olunduğunu belirterek, 'Dolayısıyla kara gücünün hala var olması lazım diye düşünüyoruz. Savunma sanayi ekosistemine yatırımlarımızla, kurduğumuz işbirlikleriyle ve tedarikçilerimizle birlikte katkı sağlamaya devam edeceğiz. SAHA 2026'da ALTAY Tankı'nın üretimden çıkmış bir örneğini de görme imkanı olacak.' değerlendirmesinde bulundu.

SAHA İstanbul Genel Sekreteri Levent Kerim Uça da fuara ilişkin bilgiler paylaştı.

Buna göre, kapalı ve açık toplam 400 bin metrekarelik alanda düzenlenecek SAHA 2026, alanın 20 bin metrekarelik bölümünü açık sergi alanı olarak ayırarak bugüne kadarki en büyük organizasyonlarından birine imza atacak. 120'nin üzerinde ülkeden katılımın beklendiği fuara, 263'ü uluslararası olmak üzere 1700'ün üzerinde firma, 200 binden fazla ziyaretçi ve 30 binin üzerinde sektör profesyonelinin katılması bekleniyor.

Fuar kapsamında planlanan 30 binin üzerinde B2B görüşme, organizasyonu bir vitrin alanı olmaktan çıkararak doğrudan iş geliştirme, tedarik zinciri eşleşmesi ve stratejik ortaklık üretme platformuna dönüştürecek. SAHA 2026'da ayrıca 203 yeni ürün tanıtımı ve 4 milyar doları ihracat odaklı toplam 164 imza töreni gerçekleşecek. Bu rakam, bir önceki fuarda gerçekleşen ihracat odaklı anlaşmaların yaklaşık 3 katına karşılık gelerek organizasyonun artan ekonomik etkisini ortaya koyuyor.

Avrupa, ABD ve Kanada'dan katılım öne çıkarken, dünyanın 4 kıtasından çok sayıda firma, firma temsilcisi, resmi heyet, ticari heyet ve ziyaretçi SAHA 2026'da bir araya gelecek.

Çok sayıda yüksek teknoloji ve oyun değiştirici yeni ürün, ilk kez küresel ekosistem ile SAHA 2026'da buluşacak. Ayrıca insansız kara araçları ve gezegen gezgini (rover) alanlarında Türkiye'de geliştirilen son teknoloji otonom araçlar, hazırlanan özel parkurlarda yeteneklerini sergileyecek.

Fuar kapsamında ayrıca deniz kuvvetlerine ait platformlar da ziyaretçilere açılacak. Dünyanın ilk SİHA gemisi olarak öne çıkan TCG Anadolu başta olmak üzere Türk Deniz Kuvvetleri'ne ait gemiler, Ataköy Marina ve Sarayburnu Limanı'nda konuşlanacak. Söz konusu gemiler hem resmi heyetlerin ziyaretine hem de 8-9 Mayıs'ta düzenlenecek halk günlerinde ziyaretçilere açık olacak. Yerli ve milli insansız deniz araçları da Ataköy Marina'da sergilenecek.

- SAHA 2026'da 140'ın üzerinde resmi heyet yer alacak

Fuarda 140'ın üzerinde resmi heyet, 800'ü aşkın resmi heyet üyesi, 200'ün üzerinde ticari alım heyeti temsilcisi yer alacak. Ayrıca 25'in üzerinde yabancı bakanın ve üst düzeyli çok sayıda askeri yetkilinin katılımı, organizasyonun uluslararası görünürlüğünü ve stratejik etkisini daha da artıracak.

Program kapsamında düzenlenecek 17 uluslararası panel, 4 'Space Talks' oturumu ve keynote konuşmaları ile savunma teknolojilerinin geleceği, güvenlik mimarisi, sanayi dönüşümü ve yeni işbirliği modelleri kapsamlı şekilde ele alınacak. Bu kapsamda, çok sayıda devlet başkanı, bakan, genelkurmay başkanı ve kuvvet komutanı başkanlığındaki heyetler tarafından fuara üst düzey ziyaretler gerçekleştirilecek. Katılımcı firmalar ile birebir görüşmeler yapılarak uluslararası işbirliklerinin geliştirilmesi hedeflenecek.

SAHA 2026'nın bu yıl öne çıkan en önemli temalarından biri yatırım ekosistemi olacak. Fuar kapsamında uluslararası yatırım fonları, finans kuruluşları ve stratejik yatırımcıların yanı sıra, NATO İnovasyon Fonu (NIF) ve NATO DIANA Programı bünyesindeki firmalar da yer alacak.

Etkinlikte KOBİ'lerin küresel pazarlara erişimi, finansmana ulaşımı ve uluslararası işbirliklerine entegrasyonu desteklenecek. Fuarın ikinci önemli tematik odağını ise uzay ekosistemi oluşturuyor. SAHA 2026 kapsamında kurulacak Uzay Pavilyonu ve özel tasarlanan Space Dome alanı ile uzay teknolojileri daha görünür hale getirilecek. Space Talks oturumları aracılığıyla sektörün geleceği, işbirliği fırsatları ve Türkiye'nin uzay vizyonu detaylı şekilde ele alınacak.

Fuarda ayrıca, 5-9 Ekim'de Antalya'da Türkiye Uzay Ajansı ve SAHA İstanbul'un sahipliğinde gerçekleştirilecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında panel, toplantı ve sunumlar düzenlenerek bu organizasyona ilişkin uluslararası farkındalık ve işbirliği imkanları da ele alınacak.

Bursa'nın yanı sıra Türkiye'nin 39 farklı ilinden gelen 444 öğrencinin eğitim gördüğü Tofaş Fen Lisesinde, öğrencilerin becerilerini artırmak, birlik ruhunu geliştirmek amacıyla Elektrikli Araçlar Takımı kuruldu.

Öğrenciler 3 yıl önce tasarladıkları elektrikli araca 'UMAY' adını verdi.

Aracı zamanla geliştirerek, TEKNOFEST kapsamında TÜBİTAK yürütücülüğünde geçen yıl ağustosta Gebze Kampüsü'nde düzenlenen Uluslararası Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları'na katılan liseliler, teknik tasarımda 5'inci, görsel tasarımda 2'nci oldu.

Lityum demir fosfat pille hareket eden, saatte 60 kilometre hıza kadar ulaşıp, 100 kilometre yol katedebilen aracı daha da geliştirmeye çalışan öğrenciler, bu yılki yarışlarda birincilik hedefliyor.

Okul müdürü Süleyman Şeker, AA muhabirine, 444 öğrenciden 220'sinin okul pansiyonunda kaldığını, bu nedenle öğrencilerin istedikleri saatte okula gelerek AR-GE çalışması yapabildiğini söyledi.

Öğrencilerin daha önce 2 farklı araç ürettiğini ve katıldıkları yarışmalarda dereceler elde ettiğini belirten Şeker, takımdaki 15 öğrencinin büyük özveriyle çalıştığını anlattı.

Şeker, yarışmaların esas konusunun verimlilik olduğunu dile getirerek, 'Az enerjiyle çok mesafe katetmek... Aracımızın adı UMAY. 'Umay Ana' Türk mitolojisinde çocukları ve doğayı koruyan bir simge. Dolayısıyla öğrencilerimiz de bunu uygun gördü. Aracımız elektrikli. Öğrencilerimiz pansiyonda kalıyor. Çocuklar yaz tatilinde memleketlerine gitmedi. Yazın okul pansiyonunda kalarak bu aracı ürettiler.' diye konuştu.

- 'Uluslararası yarışmalara da katılmayı düşünüyoruz'

Takımda yer alan öğrencilerden Yaşar Can Dönmez de 'UMAY'ı üretmeye 2023'te başladıklarını ve aynı sene tamamladıklarını söyledi.

Aracı geliştirmeye devam ettiklerini anlatan Dönmez, 300 kilogram ağırlığındaki 'UMAY'ın 100 kilometrelik menzile sahip olduğunu ve saatte 60 kilometre hıza çıktığını kaydetti.

Araçta akü kullanmadıklarını belirten Dönmez, 'Lityum demir fosfat denilen malzemeden yapılan pil var. Onu kullanıyoruz. Bu pilin içerisinde 240 hücre var. Bu hücrelerle 100 kilometre menzil ya da 5 saate kadar aracımızı kullanabiliyoruz.' dedi.

Dönmez, bu yıl da TEKNOFEST başta olmak üzere çeşitli yarışmalara katılacaklarını dile getirdi.

- 'Verimliliğini artırmak için çalışma yürütüyoruz'

Takımın elektronik ve yazılım kaptanı Ahmet Selim Altıparmak ise aracın büyük oranda yerli ve milli imkanlarla tasarlandığını ifade etti.

Beyin görevi gören 'araç kontrol sistemi', elektrik kaçaklarını tespit eden 'izolasyon izleme cihazı', bataryanın voltajını ve sıcaklığını koruyan 'batarya yönetim sistemi' gibi elektronik devrelerin TEKNOFEST'ten yerlilik onayı aldığını belirten Altıparmak, şunları kaydetti:

'Amacımız da zaten verimliliği yakalamak. Aynı zamanda aracımızın diğer elektronik sistemlerini de yerli olarak tasarlamaya çalışıyoruz. Bunları yaparken profesyonellerden destek almamaya çalışıyoruz. Elimizden geldiği kadar kendimiz araştırarak yapıyoruz. Bu süreçte 3 kart tasarladık. Aracı kilogram bazında hafifletip bataryaları küçülterek verimliliğini artırmak için çalışma yürütüyoruz.'

Altıparmak, geçen sene TEKNOFEST'teki yarışın güzel geçtiğini anlatarak, 'Türkiye'nin her yerinden gelip geliştirilen araçları inceledik. Oradan tecrübeler elde ettik. Bizim zorlandığımız kısımları onların nasıl yaptığını, o problemleri nasıl çözdüğünü gördük. Bu şekilde kendimize çok şey kattığımızı düşünüyorum. Yarışmada eksiklerimizi gördük. Bizden daha iyi yapılan şeyleri de gördük. O yüzden bu yıl onları düzeltmeye çalışıyoruz.' diye konuştu.

NSosyal, kuruluş aşamasında kullanılan eski açık kaynaklı yazılım altyapısını tamamen geride bırakarak teknolojik bir dönüşüm gerçekleştirdi. Platformun tüm katmanları, TEKNOFEST girişimcileri tarafından uçtan uca sıfırdan kodlanan özgün ve milli yazılımla inşa edildi.

NSosyal, dijital egemenlik vizyonu doğrultusunda tüm kullanıcı verilerini Türkiye sınırları içindeki sunucularda muhafaza ediyor. Milli yazılım altyapısının kullanılmasıyla birlikte verilerin yurt dışına çıkışı engellenirken siber güvenlik standartları en üst seviyeye çıkarıldı. Platform yeni mimariyle beraber modüler, ölçeklenebilir ve yüksek performanslı bir sistem altyapısına kavuştu.

TEKNOFEST girişimcileri tarafından geliştirilen NSosyal, küresel platformların kullanıcıları uygulama içinde saatlerce tutmaya yönelik manipülatif yöntemlerini de kullanmıyor. Platform, kullanıcı alışkanlıklarını birer ticari veriye dönüştürmediği gibi insani iletişimi merkeze alan, güvenli bir iletişim sahası sağlıyor.

Etik yapay zeka modeli ile manipülasyon girişimleri en aza indiriliyor

NSosyal'de, kullanıcıyı manipüle etmeyen şeffaf akış algoritmaları yer alıyor. Kişisel verilerin gizliliğine odaklanan ve mahremiyete saygılı altyapısıyla öne çıkan platform, reklam odaklı profilleme yerine gerçek etkileşimi önceliyor. Ayrıca her aşamada denetlenebilir ve şeffaf veri politikası platforma yön veriyor.

Yazılımı ve yeni yüzüyle kullanıcılarının karşısına çıkan NSosyal, 1,7 milyon kullanıcıyı aştı. NSosyal bünyesinde yer alan ve "ahlaklı yapay zeka" olarak bilinen T3AI botu da kullanıcılara hizmet vermeye devam ediyor.

NSosyal'in teknolojik altyapısında yer alan yapay zeka, işlevsel bir mühendislik çözümü olarak kullanılıyor. Etik yapay zeka modeli ile platformdaki moderasyon süreçleri hızlanırken, spam, bot hesaplar ve manipülasyon girişimleri en aza indiriliyor. Kullanıcı güvenliğini merkeze alan sistem, mobil ve web platformlarında performans odaklı bir çalışma prensibini de gözetiyor.

Yapay zekâ destekli engel algılama yazılımları son doğrulama aşamasına gelirken, platformun alçak irtifada güvenli uçuş kabiliyeti de test ediliyor. TALAY’ın görev sonunda kontrollü suya iniş özelliği ise uçuş bilgisayarı ve sensör setiyle ayrı olarak deneniyor.

Tüm modüllerin doğrulanmasının ardından TALAY’ın kısa süre içinde kapsamlı deniz testlerine başlaması bekleniyor. Bu aşamada tuzlu su korozyon dayanımı, yüksek nemde motor performansı ve dalga koşullarına göre otonom irtifa ayarlaması ölçülecek.

Yaklaşık 3 saat havada kalış süresi, saatte 200 km üzeri seyir hızı ve 30 kg faydalı yük kapasitesi bulunan TALAY; kamikaze görevlerinden lojistik desteğe, keşif ve istihbarattan hassas vuruş görevlerine kadar geniş bir yelpazede kullanılabilecek.

30 santimetre ile 150 metre irtifa aralığında uçabilecek olan platform, deniz yüzeyinin yarattığı gürültü içinde gizlenerek düşman radarları için görünmez hâle gelecek.

Hibrit yapısıyla mühimmat gibi seyreden, İHA gibi kontrol edilebilen TALAY’ın 2026 sonunda seri üretime geçmesi, 2027 başında ise güvenlik güçlerinin envanterine girmesi hedefleniyor.

Araştırma kapsamında Mühendislik Fakültesi bahçesinde kiremit, bitümlü shingle (çatı kaplama örtüsü), sandviç panel ve trapez saç çatı malzemelerinin üzerine 600 vatlık paneller yerleştirildi.

Enerji üretim değerleri ile panel altındaki çatı yüzeyine ait sıcaklık verileri, bir ay boyunca beş dakikalık aralıklarla kaydedildi.

Elde edilen bulgular, kiremit çatıya kurulu sistemin kendisine en yakın verimlilik sağlayan bitümlü shingle çatıya kurulu sisteme kıyasla yüzde 6 daha fazla enerji ürettiğini ortaya koydu.

Doç. Dr. Akal, fotovoltaik panellerin çalışma sürecinin bulundukları yüzey sıcaklığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.

Panellerin sıcaklığı arttıkça enerji üretim veriminin düştüğünü belirten Akal, 'Farklı çatı türlerinde fotovoltaik panellerin enerji verimliliğini ve aynı zamanda çatı arası sıcaklığını gözlemlemek istedik. 4 tip çatı kurulumu yapıldı ve sürekli veri alındı.' dedi.

Akal, panellerin monte edildiği çatı kaplamasının termal özelliklerinin sistem performansının belirlenmesinde önemli bir etken olarak öne çıktığına dikkati çekti.

Çatı malzemesi seçiminin hem enerji verimliliği hem de iç mekanın termal konforu açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken kritik bir parametre olduğunu anlatan Akal, şunları kaydetti:

'Çalışmada ilk etapta bir aylık verileri inceledik. Buna göre kiremit çatıya fotovoltaik panel kurulduğunda diğer çatı türlerine göre enerji verimliliği yüzde 6 daha fazla oluyor. Aynı zamanda çatı arası sıcaklığın 4 derece daha düşük olması sağlanıyor. Bu durum da binanın soğutulması için kullanılan enerji maliyetini düşürüyor. Sürdürülebilir şekilde fotovoltaik panellerden daha fazla enerji elde edebilmek için çatı kurulum malzemesinin önemini ortaya koymuş oluyoruz. İyi bir yalıtım ve kiremit kullanmanın avantajlı olduğunu görmüş olduk.'

Özkan ise tez çalışması kapsamında çatı tiplerine göre güneş panellerinin verimliliğini incelediklerini ifade etti.

Sistemin ön hazırlık çalışmasını yaptıktan sonra temmuz ayında veri almaya başladıklarını dile getiren Özkan, araştırmayla ilgili şu bilgileri verdi:

'4 çatı tipine göre güneş panellerimizi aynı açılarda yerleştirdik ve sonuçları almaya başladık. Temmuz ayının verilerini analiz ettik. Buna göre kiremit çatı verimlilik anlamında kendisine en yakın olan bitümlü shingle çatıya göre yüzde 6 daha yüksek performans gösterdi. Sıcaklık emisyonu daha fazla olduğu için 4 derece daha soğuk olduğunu gördük ve bu durum panelin daha performanslı çalışmasını sağlıyor. En verimsiz olarak şu an için izolasyon yapısıyla ilgili trapez çatı görünüyor. Paneller ne kadar soğuk kalırsa o kadar verimli çalışıyor.'

Özkan, yapılan araştırmanın Dubai'deki bir konferansta bildiri olarak sunulacağını sözlerine ekledi.

Seminerde Öne Çıkanlar:

• GTO Başkanı Abdurrahman Aslantaş, teknolojinin değiştiğine dikkat çekerek gazeteciliğin de bu değişimden etkilendiğini belirtti. Aslantaş, gazetecilerin gelişmeleri takip eden değil, başlatan olmaları gerektiğini vurguladı.

• Fikret Ergün, geliştirdiği yapay zekâ tabanlı yazılımın ajanslardan gelen bültenler veya editöryel içerikleri özgünleştirip otomatik veya yarı otomatik şekilde haber sitelerine uyarlayabildiğini anlattı.

• Sistem sayesinde haber yazım süreci hızlanıyor, gazeteciler ise daha fazla saha ve özel haberlere odaklanabiliyor.

• Yazılım, bir yıllık geliştirme sürecinin ardından ticari lisans kapsamında kullanıma sunuldu ve yalnızca haber siteleriyle sınırlı kalmayıp, düzenli içerik üreten tüm web platformlarında kullanılabiliyor.

Seminer, gazetecilikte yapay zekanın rolü ve potansiyel uygulamaları hakkında farkındalık yaratmayı hedefledi.

Yıldırım, bu projede erişilebilirliği artırma ve okullardaki eşitsiz materyal ortamını biraz daha ortadan kaldırmayı amaçladıklarını dile getirerek 'Bazı okullarımızda laboratuvar bile olmama ihtimali oluyor. Mevcut fiziki şartlar uygun olmuyor ya da belki en iyi dediğimiz özel okullarımızda bile sayılı miktarda mikroskop oluyor. Dolayısıyla bunlar taşıması zor aletler. Yani öğrenciyi ancak laboratuvarla uygulama dersine alıp götürmemiz gerekiyor. Orada inceleme yaptırmamız gerekiyor.' diye konuştu.

Keşfin sadece laboratuvarda kapalı ortamda olmadığını, öğrencilerle beraber doğaya çıkarak keşif yapılmasına vesile olmak istediklerini belirten Yıldırım, öğrencilerin hayal dünyasını daha ileri taşımayı hedeflediklerini kaydetti.

Yıldırım, projede taşınabilir mikroskoplarla keşiflerin yapılmasının senaryoyla kısa filmlere dönüştürüleceğini ifade etti.

Atölyede, taşınabilir mikroskopun nasıl çalıştığı öğretmenlere detaylı gösterildi.

NASA Space APPS Çanakkale Yerel Etkinlik Lideri ve TÜMMİAD Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Çakar, Çanakkale'de geçen yıl ilk kez yaptıkları etkinliğe 18 takım ve 78 gelecek tasarımcısının katıldığını, bu yıl ise 75 gelecek tasarımcısı ile 17 takımın yer aldığını söyledi.

Öğrencilerin yarışmada, dünyanın ve uzayın problemlerine çözüm aradığını belirten Çakar, 'Bu yıl ödül olarak da fidan vermeyi planlıyoruz. Yaşadığımız orman yangınları felaketine işaret etmek istiyoruz. Aynı zamanda 17 takım olması da hem Çanakkale'nin simgesel değeri hem de Birleşmiş Milletler'in sürdürülebilir kalkınma amaçlarına bir göndermedir.' dedi.

Etkinlikte ayrıca alanında uzman konuşmacılar konferans verdi.

Yarışma, öğrencilerin projelerini akademisyenlerden oluşan jüriye sunması ve değerlendirilmesinin ardından sona erecek.

Geliştirdikleri YTR10C araçla yarışan ekip, saatte 0-100 kilometre hızlanmayı, 3,2 saniyede gerçekleştirirken Genel Klasman (Overall), Dayanıklılık (Endurance) ve Hızlanma (Acceleration) kategorilerinde başarıya imza attı.

YTU Racing takımı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile T3 Vakfı öncülüğünde düzenlenen, Anadolu Ajansının (AA) Global İletişim Ortağı olduğu, İstanbul Atatürk Havalimanı'ndaki dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST'te YTÜ'nün etkinlik alanında bulunan stantta ilgiyle karşılandı.

YTÜ Racing EPT Departman Lideri Mehmet Emir Öztaş, AA muhabirine, Formula Student yarışmalarına katılıp Türk bayrağını en üst seviyede dalgalandırmanın gururunu yaşadıklarını söyledi.

Öztaş, ekip olarak sektörde deneyimli mühendisler yetiştirdiklerini belirterek, 'Biz, 2011 yılında kurulmuş bir takımız. Sezona yaklaşık 60 kişilik bir ekiple başlayıp, önce bilgisayar ortamında araç tasarımı ve simülasyon çalışmaları yürütüyoruz. Aerodinamik paket, motor parçaları, ısı ve soğutma sistemleri ile araç dinamiği üzerine analizler yapıyoruz.' dedi.

Ocak ve şubat aylarında sponsor ile üniversitelerin desteğiyle parça tedarik ettiklerini dile getiren Öztaş, şasi üretiminden montaja, test sürüşlerinden son iyileştirmelere kadar tüm süreci takım üyeleriyle birlikte gerçekleştirdiklerini anlattı.

Öztaş, 'Aracımız artık tam haline geldikten sonra test süreçlerimiz başlıyor. Bu noktada izin aldığımız bölge içerisinde aracımızın hızlanma, dayanıklılık ve verimlilik etaplarında testlerini yapıp, aracımızdaki eksikleri görüp bunları telafi etmeye çalışıyoruz.' diye konuştu.

'Çekya'da birinci olup bayrağımızı göklerde dalgalandırma başarısını elde ettik.'

Test sürüşlerini tamamladıktan sonra araçta geliştirmeler yaptıklarına dikkati çeken Öztaş, şöyle devam etti:

'Yaklaşık iki aylık test sürecimiz oluyor. Bunlar üzerine aynı şekilde geliştirimlerimizi sağlıyoruz. Aracın daha dayanıklı ve sürdürülebilir kondisyona gelmesini amaçlıyoruz. Takım, mayıs-haziran aylarında testlerini tamamladıktan sonra ağustos ayında iki yarışmaya katıldı. İlk olarak Çekya'daki Formula Student yarışına çıktık. Otokros ve dayanıklılık etaplarında elde ettiği derecelerle içten yanmalı araç kategorisinde birinciliğe ulaştık. Çekya'da birinci olup bayrağımızı göklerde dalgalandırma başarısını elde ettik.'

Öztaş, Hırvatistan'da çıktıkları yarışmada ise pistte yağ sızıntısı nedeniyle dayanıklılık etabından diskalifiye olduklarını, genel sıralamada 7. olan takımın bu sebeple birincilik için verdikleri mücadelede gerilediğini anlattı.

Birincilik için rekabet ettikleri takımın da aynı sebeple diskalifiye olduğunu aktaran Öztaş, 'Bununla beraber aslında bizim için Hırvatistan unutulmaz bir an yaşadık. Birincilik için kapışan iki takım aynı zamanda elenince aslında üçüncünün birinci olduğu bir yarışma oldu.' dedi.

Öztaş, gelecekte aynı şekilde çalışmalarını sürdüreceklerini, bu kadar başarı elde etmenin kendilerini bir üst seviyeye taşıdığını ve çok gururlandırdığını kaydetti.

Bu kapsamda Tarım Teknolojileri Kümelenmesi'nde (TÜME) ileri teknolojileri gıda sektörüne uygulayarak meyve, yoğurt ve ana yemeklerin yanı sıra meyve suları ve vitamin barları üreten şirketler de boy gösterdi.

O kuruluşlardan Dost Food Trade Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ'nin Satış ve Pazarlama Direktörü Sercan Karkuş, AA muhabirine, sağlıklı atıştırmalıklar, içecekler ve yemekler konusunda hizmet verdiklerini söyledi.

İleri teknolojiyi kullanarak yürüttükleri çalışmalara dikkati çeken Karkuş, 'Biz gıdayı teknolojiyle birleştiriyoruz. En çok dikkat ettiğimiz konu da sahadaki askerlerden sivil vatandaşa, bebeklerden astronotlara kadar insanların gıdalarının besin değerini korumak ve onların yemeklerini en hafif ve sağlıklı haliyle yanlarında taşıyabilmesini sağlamak.' dedi.

Karkuş, ürünlerin raf ömrünün uzamasını sağladıklarını belirterek, şöyle konuştu:

'Bizim iki makinemiz var. İlkinde, yüksek basınçlı pastörize işlemi olan HPP teknolojisini kullanarak sağlıklı içecekler üretiyoruz. Bu sayede besin değerini yüzde 97 koruyoruz ve son kullanma tarihini 10 katına çıkarabiliyoruz. Bunlar tamamen taze doğal sıkma suyu oluyor. Eve bir meyve suyu yapsanız onu maksimum 5 gün saklayabilirken HPP teknolojisiyle bunu 10 katına çıkarabiliyoruz.'

- Almanya ve ABD'ye ihracat başlıyor

İkinci makinelerinde 'freeze dry' (dondurarak kurutma) teknolojisini kullandıkları bilgisini veren Karkuş, bu işlemi yapan makinenin yerli ve milli üretildiğini söyledi.

Karkuş, şirket olarak şu an yurt içi pazarda hem çevrim içi hem de market kanallarında hizmet verdiklerini aktararak, yıl sonunda ihracat pazarına açılacaklarını hem Almanya hem de ABD tarafında hizmet vereceklerini bildirdi.

'Freeze dry' yönteminin sağladığı katkıya dikkati çeken Karkuş, şunları kaydetti:

'Bu yöntemle kurutulmuş meyve, yoğurt ve benzeri gıdaları paketliyoruz. Bu teknoloji, ürünün suyunu çekerek kurutuyor ve uygun koşullarda 25 yıl saklanabilir hale getiriyor. Granolalı ürünler, bebek püreleri, mamaları ve çocuklar için özel üretilmiş meyve barları olmak üzere çok çeşitli ürünlerimiz var. Hava yolu şirketleri için de AR-GE çalışmaları yapıyoruz. Lounge ve uçak içlerinde kullanabilmeleri için bu şekilde kurutulmuş meyvelerle yoğurtları birbirine paketleyerek müşterilerine sunabilecek hale getiriyoruz.'

- 'Sıfır Atık Projesi'ne de destek'

'Freeze dry'ın en güzel yanının 'hafiflik' olduğunu vurgulayan Karkuş, askerlerin saha görevlerinde yanlarına aldığı konservelerin hem ağırlık hem de sağlık riski taşıdığını anlattı.

Karkuş, burada askerin 625 gramlık yemeğini 135 grama çektiklerine işaret ederek, askerlerin paketlere sıcak su ekleyerek aynı lezzet ve besin değeriyle ürünleri tüketebildiğini dile getirdi.

Sahada problem olabilen konserve çöplerine karşın askerlerin bu paketli gıdaları kıvırarak ceplerine koyabileceğini vurgulayan Karkuş, şunları paylaştı:

'Biz burada astronot yemekleri de geliştiriyoruz. Onlar genellikle freeze dry çırpılmış yumurtayı, kurutulmuş dondurmayı ve meyve ürünlerini çok fazla tüketiyor. Şu an aktif geliştirme aşamasındayız. İlk astronotumuz Alper Gezeravcı'ya ürünlerimizi gösterip sunumunu yaptım. Freeze dry ürünler nem aldığında çok yumuşuyor. Dolayısıyla küçük paketlerle hemen tüketmelik şeklinde yapıyoruz. Bunlar da israfın önüne geçiyor. Sıfır Atık Projesi'ne de destek veriyoruz. Ayrıca, şirketimizde aktif çalışan sayısı yüzde 300 arttı. Şirketimiz ihracata hazırlanıyor. Antalya'da büyük bir sağlıklı atıştırmalıklar tesisi kuruyoruz. İnsanlar da ziyaret edip burayı gezebilecek.'