Türkiye'nin ilk Kültür Bakanı: Talat Sait Halman

Türkiye'nin ilk kültür bakanı, şair, yazar, çevirmen, akademisyen ve diplomat Talat Sait Halman'ın vefatının üzerinden 6 yıl geçti.

KÜLTÜR 06.12.2020, 12:23 06.12.2020, 12:23
Türkiye'nin ilk Kültür Bakanı: Talat Sait Halman

Şair, yazar, çevirmen, akademisyen ve diplomat Talat Sait Halman, yaşamı boyunca Türkçe ve İngilizce telif ve çeviri, 75 kitap ile üç bini aşkın makale, inceleme ve deneme, beş binin üzerinde şiir çevirisi yayımladı.
Türkiye'nin ilk kültür bakanı, şair, yazar, çevirmen, akademisyen ve diplomat Talat Sait Halman'ın vefatının üzerinden 6 yıl geçti. İhtiyat Filosu Komutanı Tümamiral Sait Bey ile Nemlizade Tahsin Paşa'nın kızı Fatma İclal Hanım'ın çocuğu olan Halman, 7 Temmuz 1931'de Kadıköy'de dünyaya geldi.
Sekizinci Moda İlkokulu'nda, 1938'de eğitim hayatına başlayan Halman, küçük yaşlarda geçirdiği romatizma rahatsızlığı nedeniyle iki buçuk ay tedavi gördü. Hastalık döneminde okuduğu eserlerle edebiyat zevkini geliştiren Halman, 1947'de Robert Koleji'ne başladı.
Halman, yüksek lisansını 1954'te Columbia Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nde tamamlayarak, aynı yıl Barbara Teitz ile evlendi ve bu evlilikten oğlu Hür Talat Halman dünyaya geldi. Çift, anlaşamadıkları için 1957'de ayrıldı.
Askerlik görevi nedeniyle Türkiye'de bulunduğu sırada Devlet Planlama Teşkilatında yayın ve temsil şubesini kurmakla görevlendirilen Halman, Yüksek Planlama Kurulunun ilk raportörü oldu. Bu görev sayesinde Türkiye'deki siyasi çevreyi tanınma imkanı buldu.
Talat Sait Halman, 1960'ta Türkiye'nin ilk hava subaylarından Salim Taşkıranel'in kızı Seniha Taşkıranel ile evlendi. Bu evlilikten tiyatro oyuncusu kızı Defne Halman ile bir kaza sonucu 17 yaşında hayatını kaybeden oğlu Sait Salim dünyaya geldi.
Akademik hayatına Columbia Üniversitesi'nde Türk dili ve edebiyatı dersleri vererek başlayan Halman, 1966'da Princeton Üniversitesi'ne geçti. Halman, geçici sürelerle Türkiye'de bulunsa da 30 yıl ABD'de Columbia, Princeton ve Pennsylvania Üniversitelerinde öğretim üyeliği yaptı.

----


TÜRKİYE'NİN İLK KÜLTÜR BAKANI OLARAK GÖREV YAPTI
Halman, 12 Mart Muhtırası'nın ardından Türkiye'ye döndü ve Nihat Erim kabinesinde oluşturulan Kültür Bakanlığında, kültür bakanı olma teklifini kabul etti ve Türkiye'nin ilk kültür bakanı oldu.
Beş ay süren bakanlığı döneminde Galata Mevlevihanesi'nin sema gösterileri için yeniden açılması kararına imza atan Halman, bestekar Buhurizade Mustafa Itri'nin 259'uncu ölüm yılı nedeniyle düzenlenen klasik Türk müziği konseri için Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Konser Salonu’nun tahsis edilmesini onayladı.
Birinci Erim Hükümeti'nin sona ermesinin ardından kurulan ikinci Erim hükümetinde kültür bakanlığı kaldırıldı. Halman da ABD'ye dönerek akademik hayatına devam etti.
Talat Sait Halman, 12 Eylül Darbesi'nden sonra Türkiye’nin yurt dışındaki kültür faaliyetlerini organize etmesi için Dışişleri Bakanlığı Kültür Elçisi olarak görevlendirildi.
1989'UN YUNUS EMRE YILI OLARAK KUTLANMASI KARARININ VERİLMESİNDE ROL OYNADI
Birleşmiş Milletlerde baş delege yardımcılığı ve ABD PEN Derneği yönetim kurulu üyeliği görevlerini de yürüten Halman, 1998'de Bilkent Üniversitesi'nde Türk Edebiyatı bölümünü kurdu ve yönetti. Halman ayrıca aynı üniversitede, İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Dekanı olarak görev yaptı. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) yönetim kurulu üyeliği de yapan Halman, 1989'da düzenlenen 25. genel kurulda Yunus Emre'nin 750. doğum yılının dünyada Yunus Emre Yılı olarak kutlanması kararının verilmesinde rol oynadı.
Halman, 2003'ten itibaren Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Türkiye Milli Komitesi'nin başkanlığını ve 2008'den itibaren de İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) Mütevelliler Kurulu başkanlığını vefatına dek sürdürdü. İKSV tarafından 2015 yılı itibarıyla Halman anısına "Talat Sait Halman Çeviri Ödülü" veriliyor.
Türkçe ve İngilizce telif ve çeviri, 75 kitap ile üç bini aşkın makale, inceleme ve deneme, beş binin üzerinde şiir çevirisi yayımlayan Halman'ın, klasik ve modern Türk edebiyatının başlıca eserlerinden örneklerin yer aldığı 30 civarında İngilizce kitabı bulunuyor.
Yazar Halman, ilk İngilizce bilimsel Türk edebiyatı dergisi olan "Journal of Turkish Literature"ın baş editörlüğünü yaptı. Halman'ın kitaplarından bazıları, Almanca, Çince, Farsça, Fransızca, Hintçe, İbranice, İspanyolca, Rusça ve Urduca dillerine çevrildi.
Geçirdiği kalp krizi nedeniyle 5 Aralık 2014'te hayatını kaybeden Halman'ın cenazesi Teşvikiye Camisi'nde kılınan namazının ardından Edirnekapı Mezarlığı'nda toprağa verildi.
ALDIĞI BAZI ÖDÜLLER
"Türkiye Bilimler Akademisi Hizmet Ödülü"
"ABD Türk Dernekleri Asamblesi: ABD'deki en başarılı Türk bilim adamı armağanı"
"Columbia Üniversitesi Thorn Wilder Çeviri Armağanı"
"Rockfeller Vakfı Bilimsel Araştırma Bursu"
"Dışişleri Bakanlığı Üstün Hizmet Ödülü"
"Knight Grand Cross Madalyası"

Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 11 Nisan 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 31 67
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Konyaspor 32 40
12. Antalyaspor 32 39
13. Rizespor 32 36
14. Kasımpaşa 32 35
15. Malatyaspor 31 33
16. Ankaragücü 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 31 33
19. Gençlerbirliği 31 31
20. Erzurumspor 32 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Tuzlaspor 29 41
9. Bursaspor 28 40
10. Bandırmaspor 29 39
11. Ümraniye 28 38
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 28 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 28 19
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 30 60
3. Leicester City 30 56
4. Chelsea 31 54
5. Liverpool 31 52
6. West Ham 30 52
7. Tottenham 30 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 29 46
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 29 46
8. Levante 30 38
9. Celta de Vigo 29 37
10. Athletic Bilbao 30 37
11. Granada 29 36
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 29 33
14. Osasuna 29 31
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 29 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23