Dede Efendi ve dönemi koşuldu

Sakarya Büyükşehir Belediyesi Ocak Kültür Sanat Etkinlikleri ‘Dede Efendi ve Dönemine Genel Bir Bakış’ isimli söyleşi ve dinleti ile devam etti.

KÜLTÜR 29.01.2020, 13:06 29.01.2020, 13:06
Dede Efendi ve dönemi koşuldu

Doç. Dr. Enver Mete Aslan’ın konuşmacı olarak katıldığı söyleşi ve dinleti programı Alicanlar Konağı’nda gerçekleşti. Vatandaşlar tarafından programa ilgi yoğun oldu.
Doç. Dr. Enver Mete Aslan, “Babası hamam işletiyormuş. Bu sebeple kendisine Hamamizade İsmail Dede de denir. Musikideki Klasik Dönemde doğması ve klasik dönemin babası olmasına rağmen klasik olmayan eserler de vermiştir. Örneğin ‘Yine Bir Gülnihal’ eseri en büyük batılı orkestralar tarafından vals olarak çalınmıştır. Kurban Bayramı’nın birinci günü doğmuş, bu vesileyle babası İsmail ismini oğluna vermiştir. 1798’de henüz 20’li yaşlarındayken Yenikapı Mevlevihanesi’nde Ali Nutki Dede’yle Mevlevi hayatı başlamıştır. Aynı zamanda Uncuzade Mehmet Emin Efendi’yle musiki çalışmalarına tutkuyla devam etmiştir. Ali Nutki Dede, onun bu ateşini gördükten sonra mevlevihane çilesine girip, derviş olması konusunda karar vermektedir. O zamanın Mevlevihaneleri, musiki mektebi gibi çok büyük besteciler Mevlevihanelerden yetişmiştir” ifadelerine yer verdi.

----


MEVLEVİ AYİNİ NEDİR, NASIL OLUR?
Konuşmasına devam eden Aslan, “Ayn-i Şerif; Türk Musikisinin en büyük ve en uzun süreli formudur.  Bestecilik anlamında ustalık seviyesinde büyük uzmanlık gerektiren eserler ortaya çıkarabilmektir. Mevlana Hazretlerinin mesnevisinden alınan şiirlerin, musikiye uyarlanmasıyla da meydana gelir. Mevlevi Ayini dervişlerin dönmesi, sema etmesi sırasında çalınan musikidir. Mevlevi ayininin bölümleri vardır. Kuran-ı Kerim okunmasıyla başlar. Ardından Kudümzenbaşı Kudüme vurarak ‘iki tane yuvarlağı olan vurmalı çalgı’ Allah’ın ‘ol’ emrini sembolize eder ve o sırada peşrev başlar. Peşrevle beraber sema başlar, semadan sonra birinci selam, ikinci selam, üç ve dördüncü selam ile kreşendoyla ayin biter. Bittikten sonra son bir taksim yapılır; bunu ney ya da tambur yapar. Bu esnada da dervişler dönmeye devam eder. En son taksim biter ve Kuran-ı Kerim başlar. Dervişler kapanır, etekleri kapanır ve yerlerine geçerler. Herkes ayağa kalkar az önce gerçekleşen ibadet için birbirlerine selam verip tebrik ederler. Böylelikle tören biter” sözlerine yer verdi.

----


DEDE EFENDİ’NİN 1 SENE ÇİLESİ AFFEDİLDİ
“Dede Efendi de ‘Dedelik’ unvanını bu şekilde alır. Çile çektiği bin bir günlük Mevlevihane’nin içinde aslında her akşam bu eğitimler oluyor. Mevlevihanelerde, sema, ney, tambur ya da ustalar, Mevlevi Ayn-i’nin nasıl besteleneceğine dair bilgiler veriliyor. Bir anlamda burası için ‘yatılı okul’ da denilebilir. Derviş İsmail de bu tezgâhtan geçerken, Ali Nutki Dede; İsmail’in bin bir günlük çilesinin son bir yılını affediyor. Doğumu gibi yine Kurban Bayramı’nın birinci günü Mekke’de Hac görevi esnasında 1846 senesinde vefat etti ve bu ömrüne yüzlerce eser bıraktı.”

Yorumlar (0)
banner59
16
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 16 Mayıs 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 36 59
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Southampton 36 43
14. Crystal Palace 35 41
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30