02.12.2022, 11:10

Kosova üzerine hatırlatma -1

Yeni Sakarya Gazetesi’nden komşum Fahri Tuna, 30 Kasım tarihli köşe yazısını TYB Sakarya Şubesi ile yaptığı (tybsakarya/instagram 28.11.2022) Ülkeler ve Portreler – Kosova başlıklı söyleşiye ayırmış.

Konuya girmeden önce küçük bir hatırlatma yapmalıyım. Fahri Ağabey’i yıllardır tanırım. Bu şehirde edebiyat ve kültür üretmeye çalışan çelebi gönüllü bir insandır. Bilirim.

Mevzu bahis olan söyleşi ve köşe yazısında başlık KOSOVA olduğu için özellikle söyleşiyi merakla dinledim ve yazısını okudum.

Sözün şehveti vardır. Mikrofona konuşanlar bazen hatalı cümleler kullanabilir. Kimi zaman hamasi kimi zaman da faydasız konular zihinlerini işgal eder konuşmacıların.

İnsanın her konuda bilgi sahibi olmaması gayet doğaldır. Bilmemek ayıp değildir. Öğrenmemek ayıptır. Bu minvalde Fahri Tuna’nın da geniş Balkan coğrafyasındaki multi kültürlerin, tarihi olayların künhüne tamamen vakıf olmaması doğaldır. Anlayışla karşılamak gerekir.

Kosova, annemin ve babamın doğduğu topraklardır. Kosova ve Balkanlar üzerine yazdığım “Prekaz- Balkanlardan Göç Hikâyesi” (Değişim Yay.2022) adlı kitabımda elimden geldiğince Balkanlarda Türkleri, Arnavutları ve Boşnakları anlattım.  Hariçten duyarak değil, acıların içinden geçerek yaşanan gerçekleri yazdım.

Huzurlarınızda Fahri Tuna’nın; atalarımın memleketi Kosova hakkında ortaya atmış olduğu bazı tesbitleri eleştirmek ve zihinlerdeki yanlış Kosova algısını düzeltmek gerektiğine inandığım için bendeniz de yazıyla cevap vermek zorunda kaldım.

Her türlü ırkçılığı reddeden biri olarak söylüyorum. Kökleri Balkanlara ait olan Kosovalı, öz be öz Müslüman-Arnavut ailenin bir ferdi olarak fikirlerimi sizinle paylaşmak istiyorum.

Şimdi sadede gelelim. Kısaca toparlayayım.

1- Fahri Tuna’ya göre beş kelimeyle Kosova’nın tanımı şudur: “Rumeli, Fetih, Sultan Murat, 1389 ve Köfte.”

Ne yazık ki ortalama Türk Vatandaşlarının Kosova mefkûresi bu kadardan ibarettir. Kosova’da yaşayan ve muhacir Arnavut olan bizler için Kosova, Osmanlı’nın yıkılmasından itibaren Sırp zulmü, acı, gözyaşı, trajedi ve göç demektir.

2. Fahri Tuna’ya göre “Kosova ve Arnavut kavramları yan yana düşünülebilirmiş. Dünkü Osmanlı’nın Priştina sancağı, yüzde 90-95, Arnavut ağırlıklı bir ülkeymiş…”

Doğrusu insan hayret ediyor. Edebiyatı anlarım da sosyolojisi olmayan bir edebiyat düşüncesi ancak bu kadar olur… Osmanlı daha kurulmamışken Kosova ve Arnavut Milleti kavramlarını bir arada düşünmek malumu ilandan ibarettir. Türkiye ve Türk kavramını birlikte düşünmemek gibi sakil ve abes olmuş. Buradaki zihinsel problem şuradan kaynaklanıyor. Kosova, Türkiye’den giden Türklerden ibaret zannediliyor.

3- Arnavutlar nasıl ve nereli bir millet? Doğulu mu? Batılı mı? Sorusuna verdiği cevap evlere şenlik. Fahri Tuna şöyle diyor: “Bir teze göre Arnavutların ismi Arapça ‘el-beni’den 'oğullar’ anlamından geldiği söyleniyormuş. Arnavutlar Arap kökenli bir kavimmiş.(?) Mısır, Suriye, Konya, Edirne üzerinden bugünkü Kosova'ya ve Arnavutluk’a yerleştiklerini söyleyenler varmış… “

3- Fahri Tuna’nın kaynak belirtmeden bahsettiği bu tez –eğer varsa- akıllara zarar… Bu iddia temelsizdir. Umarım, başka mecralarda aslı astarı olmayan bu tezi dillendirmez.

Arnavutların ataları İlir kavmidir. İliryalılar, Arnavutların antik çağdaki ismidir. İlirya, Balkan Yarımadası'nın batısında, Adriyatik Denizi'nin genel olarak Dalmaçya kıyılarında kurulmuştur. İlirlerin bilinen ilk hükümdarları Bardyllis olup MÖ 4. yüzyılda hüküm sürmüştür. İlir, Arnavutça dilinde “özgür/hür” anlamına gelir. İlirya, kuzeyde Avusturya Alpleri’nden güneyde Arnavutluk ve Kuzey Yunanistan/Epiros’a kadar geniş bir bölgeye yayılmaktaydı. Kelime anlamı “özgürler ülkesi” olan İlirya MÖ 2. yüzyıldan itibaren Roma İmparatorluğu’nun eyaletidir. Batı Roma İmparatorluğu döneminde Kosova'nın ismi “Dardania” idi. Günümüzde bile halen Kosova'da Dardanlara ait birçok kalıntıya rastlanmaktadır. Arnavutlar Balkan halklarının en eskilerinden biridir. Müslüman Arnavutlar, günümüzde Balkanların en yoğun homojen/etnik yapısıdır. Arnavutluk, Kosova, Batı-Kuzey Makedonya, Yunanistan’ın Çameria bölgesi ve Sırbistan’ın Presheva bölgesinin neredeyse tamamı Arnavut’tur.

(Devam edecek)

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 03 Şubat 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 21 51
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 20 39
5. Adana Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 21 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Gaziantep FK 21 25
10. Alanyaspor 21 25
11. Karagümrük 20 23
12. Ankaragücü 20 22
13. Kasımpaşa 21 22
14. Sivasspor 21 21
15. Antalyaspor 20 21
16. Giresunspor 21 21
17. Hatayspor 20 20
18. İstanbulspor 21 18
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 21 41
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Keçiörengücü 21 37
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 20 29
12. Adanaspor 21 22
13. Altay 21 19
14. Tuzlaspor 21 19
15. Erzurumspor 21 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 21 16
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 21 13
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 19 45
3. Real Sociedad 19 39
4. Atletico Madrid 19 34
5. Villarreal 19 31
6. Real Betis 19 31
7. Rayo Vallecano 19 29
8. Osasuna 19 28
9. Athletic Bilbao 19 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 19 20
15. Espanyol 19 20
16. Celta Vigo 19 20
17. Real Valladolid 19 20
18. Cadiz 19 19
19. Getafe 19 17
20. Elche 19 6