EYT’de kritik 5 bin gün detayı!

EYT yasası için artık son viraja girildi.

EKONOMİ 30.10.2022, 15:10 Ahsen Özkılıç
EYT’de kritik 5 bin gün detayı!

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin detayları Aralık ayında kamuoyu ile paylaşacak.  EYT'de hangi formül geçerli olacak?

Sosyal Güvenlik Müşaviri Çetin Ateş, A Haber canlı yayınında konu ile ilgili detayları anlattı. İşte Ateş'in EYT ile ilgili o açıklamaları:

EYT bir aşamaya geldi artık önümüzdeki ay gibi bir süre kaldı. Şu ana kadar yapılan açıklamalarda zaten 8 Eylül 99 ve öncesi girişlilerin hepsini EYT'li kabul ediyoruz biz.

EYT'DE 5.000 GÜN DETAYI

Kadınlar 20 yıl 5.000 gün. Erkekler 25 yıl 5.000 gün şartı kesin. Yani 5.000 günden aşağı primi olanlar hemen emekli olamayacak. Yapılan hesaplamalarda 1 milyon kişinin ilk etapta emekli olacağı hesap edildi.

Daha sonra yıl ve prim eksiği olanlar ileri tarihlerde kademeli olarak emekli edilecek.

ARALIK AYI OLARAK AÇIKLANMASININ SEBEPLERİ

Teknik olarak bazı detaylar henüz netleşmedi. Bütçe görüşmelerinin devam etmesi de burada etkili oldu.

SGK EYT İÇİN HAZIR MI?

EYT yasası çıkınca doğal olarak bir başvuru yoğunluğu olacak. SGK il müdürlüklerine, aralık ayı işaret edilerek 'kendinizi fiziki ve teknik olarak hazırlayın' uyarısı gönderildi.

VATANDAŞ EYT'YE NASIL HAZIRLANACAK?

Hizmet dökümlerini dikkatlice incelesinler. Primler konusunda eksiklikleri var mı? Çizelgede başkalarına ait isimler var mı? SGK'da ay 30 gün, yıl 360 gün. Buna dikkat edecekler. Primlerde (k) (ş) (s) harfleri varsa problem olabilir. Borçlanma sürelerini bir kenara not etsinler.

1) EYT'DE SAYI BELLİ OLDU

İlk etapta 1-1,5 milyon kişi emekli olacak. Demek ki 1-1.5 milyon kişi bizim öteden beri söylediğimiz prim ve yıl şartını tamamlayan kişiler bunlar.

Kalanlar prime göre kademeli olarak emekli edilecek. Yani primini tamamlamak gerekiyor.

2) EMEKLİYE ASGARİ ÜCRET

En düşük emekli maaşı artacak.

Asgari ücret burada ölçü olacak.

3600 ek gösterge farkı maaşlara eklenecek.

Hazırlık ve hesaplamalar başladı.

3) SÖZLEŞMELİ KADROSU GENİŞLİYOR

Sözleşmeliye kadroda sona gelindi. Kadro çalışmasına çağrı merkezleri de katılıyor. Toplam sayı 600 bini bulacak.

4) ÜCRETTE KAYIP BİTİYOR

Gelir vergisi dilimleri değişiyor. Ücretlerdeki vergi kayıpları bitiyor.

EYT'DE PRİM HESABI NASIL YAPILACAK?

Özellikle formülle birlikte soru işaretleri beraberinde geldi. Bunlardan biri de prim hesaplaması oldu.

08.09.1999 öncesi işe giren herkes EYT'li mi? EYT'de prim hesabı nasıl yapılacak? Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz, örnekler üzerinden EYT'de merak edilenleri anlattı.

EYT'nin milat tarihi dediğimiz 08.09.1999 öncesinde işe girenler herkes emekli olacak mı olmayacak mı, onunla ilgili primleri ne kadar olacak uzman olarak tahminlerde bulunuyoruz biz..

Şu anki yasalar üzerinden değerlendiriyoruz. Yasa koyucu aralık ayında bununla ilgili detaylar açıklandığı zaman da her şey netleşmiş olacak.

Ama şu anda nasıl hesaplıyoruz? Bildiğimiz gibi bizim 3 kurumumuz var. SSK, Bağkur, emekli sandığı üzerinden değerlendiriliyor.

SSK'lı olanların kendi içerisinde 08.09.99 öncesi farklı hesaplama 99 – 2008 arası farklı 2008 sonrasında da farklı hesaplamalarımız var.

08.09.1999 önce süre yaş ve prim günü zarureti vardı. Burada erkeklerde sigorta başlangıcından sonra 25 yıl kadınlarda 20 yıl, yaş haddimiz var 44-58 yaş, kadınlarda 38-56 yaş.

Prim günleri de 5000 – 5975 günlere devam ediyordu. Eğer yaş şartı kalkarsa dolayısıyla burada erkekler 25 kadınlar 20 yılı doldurursa prim günü de 5000 gün olursa emekli olacağını tahmin ediyoruz.

Örneğimizde SSK'lı olarak çalışan kişinin doğum tarihi 73 senesinde, işe başlama tarihi 1992 senesinde ve 5.700 günü var. Şu an nasıl emekli olur?

EYT çıkmazsa 25 yıl süre 53 yaş 5600 gün şartının bir araya geldiği en son ki tarihten itibaren emekli olacak.

52 yaşına 2026 yılında giriyor daha 4 senesi var yaşa takılmış. 5.700 gününü tamamlamış. Buradaki örnekte yaşa takıldığından dolay bu kişi şu anda emekli olamıyor. Ama yasa ola ki yaşı kaldırırsa önümüzdeki yıl başı bu kişinin emekli olması muhtemel olarak gözüküyor.

İşte başlama normalde Bağkur'da sigorta başlangıcından sonra 30.04.2008'e kadar erkekler 44-60 yaş kadınlarda 40-58 yaş, erkeklerde 9.000 gün 25 yıl kadınlarda 7.200 gün 20 yıl varsa yaşları da tamamlanıyorsa bunlar emekli olabiliyor.

Örneğimizde sigorta başlangıcı 1.1.1990. Bu kişi Bağkur'lu mu tam net değil hesabına göre değerlendirmek lazım. 90, 91, 92 yıllarında 3 yıl çalışmış 1080 gün. Sonra da 1.06.2001 vergi kaydı olmuş esnaflığı devam ediyor. Bağkur'da milat tarih 1.6.2002'dir.

Dolayısıyla 4A'lı bu tarihe kadar erkekte 25 kadınlarda 20 yılı doldurmaya kaç senesi varsa yaşı onun üzerinden değerlendiriyoruz biz ama EYT'li mi olup olmadığını şu şekilde hesaplıyoruz.

4A 3 yıl çalışmış, 4B olarak da 1 yıl olduğu için 4 yıl çalışmış. 2002'den 4 yılı çıkardığınızda 1998'e ulaşmış oluyoruz. 99 öncesi olduğu için EYT'li.

Diğer şart 25 yıl veya 20 yıl da tamamsa emekli olur.

Bir de emekli sandığına bakalım. Bununla ilgili de milat tarihimiz 23.05.2002.

Sigorta başlangıcı 1.1.1992'de 2 aylık bir sigortalılığı olmuş ondan sonrasında da 1.1.2001'de 4C emekli sandığına girmiş ve hizmetleri devam etmiş.

Baktığımız zaman başlangıcı 92 ben EYT'liyim diyor ama orada yanılgı var. 2000 yılının 5. ayına denk geliyor. 99 öncesine götürmediği için bu emekli sandığı çalışanı EYT'li değil maalesef.

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4