06.10.2022, 11:14

DİN ÖFKEYLE Mİ ANLATILMALI?

Din ilahi olduğu gibi, anlatım usulleri de ilahidir. Dinin nasıl tebliğ edilmesi ve dine nasıl davet yapılması gerektiğine dair çok sayıda ayet ve hadisler vardır. Eskilerin ifadesiyle usulsüzlüğümüz vusulsüzlüğümüzdür. Her daim ilahi dinin anlatılması ve anlaşılmasında beşeri unsurlar ön plana çıktıkça, sonuçlar olumsuz olmuştur. Bu sebeple insanlar ya karakterlerine göre hoca arıyorlar ya da hocalarının karakterine göre kendilerini konumlandırıyorlar.

Kur’an-ı Kerime ve hadisi şerifler baktığımızda insanın durumuna göre söz kullanılmıştır. Zaten kitabımızda söz çeşitleri farklıdır. Beliğ, sedid, maruf, kerim, leyyin gibi daha çok örnekleri görebiliriz. Kur’anın azarlayıcı, kınayıcı ayetleri olduğu gibi, taltif eden, müjdeleyen ve merhamet saçan ayetleri de vardır.

İnsan karakter ve mizaçlarının değişebilen ve değişmeyen yönleri vardır.  Günümüz hatip ve vaizlerinin bazısı daima kınayıcı, ötekileştirici, azarlayan, ayıplayan bir dil kullandıkları görülmektedir. Acaba bu davranış her durum ve zaman da geçerli midir?

Fatiha suresi kuşatıcı ve kucaklayıcı bir usulle bizi muhatap almaktadır. Uzak durulması gereken kısmı sadece son cümlesine alarak “Gazab ve Dalalet” olarak bildirmiştir. Dua yoluyla zararlıdan sakınmayı öğretmiştir. Başka bir sure de ise başlangıç sade ve öğreticidir. “Muhakkak müminler kurtuldu” buyrularak namaz, huşu, boş şeylerden kaçınma, zekat, iffeti muhafaza, ahde ve emanete riayet ile tekrar namazı muhafaza ile Firdevs müjdesi verilmektedir. Dikkat edilirse ayetlerde asla kınama, öfke ve azarlama yoktur. İnsan ve müminlere hakikat son derece makul ve muhtasar bir şeklide anlatılmıştır.

Bir diğer surede ise “Rahmanın kullarının” özellikleri benzer şekilde anlatılmıştır. Hakikat güneş ışığı gibi ortaya konmuştur. Muhataplara verilen değer anlatım usulünde görünmektedir.

Yâsîn suresinin ikinci sayfasında ki şehrin öte ucundan gelen adam ne güzel söylemiştir. “Ne oluyor ki beni yaratan ibadet etmeyeyim, ona döndürüleceksiniz”  ayetinde vaazını kendi üzerinden yapmaktadır. Devamında ki ayetlerde de bunu görmek mümkündür. Yani onları azarlayarak değil, kendisine öğüt veriyor diliyle onlara hakikatleri anlatmıştır, buna rağmen öldürülse bu usulünü bozmamış ve öğüdüne ölümden sonrada aynı üslupla devam etmiştir.

Daha farklı örnekler bulabiliriz. Tüm bunlarla beraber kınayıcı ve azarlayıcı dilinde kullanıldığını görürüz. Mesela “Veyl/Yazıklar olsun” şu kimselere diye sure isimleri ve ayetleri de görmek mümkündür. Bu ayetlerde de insanın düşüşünü ve kaybını anlatan ifade ve konular vardır.

Tabii ki tüm anlatımlarda her ne olursa olsun tevbe müjdesinin verilmesi kaçınılmazdır. Mesela Burûc suresinde “Kahrolsun Ashab-ı Uhdud” denilirken devamında ki ayetlerde ise bu kötü ve ateşli fitneden tevbe etmeyenler azaba müstahaktır denilerek en büyük günahın dahi tevbesinin olduğu hatırlatılmakta ve öğretilmektedir.

Cami kürsülerinde daima cami dışı insanları kınayan, azarlayan ve konuşan hatip Kur’anın metoduna uymamış olur. Asıl olan bizim durumumuz ve vazifemizdir. Bu sebepledir ki münafıklara karşı öfke, müminlere karşı ise merhameti ilke edinmeliyiz. Unutmamalı ki dünün düşmanları, yarının dostları olabilir. Ayette belirtildiği üzer Allah kadir, gafur ve rahimdir. Uhud savaşında ki müminleri şehit eden birçok kişi daha sonra İslam’ın kılıcı ve fatihi olmuş ve şehadete yücelmişlerdir.

Sonuç olarak şunu ifade etmek isterim. İslam’ın anlatım ve tebliği son derece önemli ve değerlidir. Daima kınayan, ayıplayan ve kucağını açmayan bir anlatım ilahi sözleşmeye aykırıdır. Gerektiğinde “Onlardan güzellikle hicret et” ayeti de bize farklı bir bakışı öğretmektedir. Merhum Akif der ki: İki şeyi kaybettik biri edeb, diğeri ise ümittir.

Peygamberimizi daha iyi anlamamıza vesile olmasını dilediğimiz Mevlit Kandilimiz mübarek olsun.

Not: 6 Ekim Perşembe saat 19:30 da Adapazarı Orhan Gazi Kültür Merkezinde, Şuurlu öğretmenler Derneği/Sakarya Şubesinin tertip ettiği  “DERS ŞUURU” sohbetimize bekleriz.

Yorumlar (1)
Ali 2 ay önce
Asla. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız. Sevdiriniz, nefret ettirmeyiniz
Namaz Vakti 06 Aralık 2022
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4