10.01.2019, 08:05

ÇALIŞAN GAZETECİLER

Bugün “Çalışan Gazeteciler Günü”.

10 Ocak 1961... Gazetecilerin kendi haklarını savunarak ‘212 sayılı yasa’nın yürürlüğe girmesini sağlayan onurlu bir direnişin Türk basın tarihine geçtiği gün... “10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü”nü belirleyen, gazete çalışanlarının 11 Ocak günü “BASIN” adıyla çıkardığı ilk bağımsız gazete...

58 yıl öncesinde, tek vücut olmuş gazeteci büyüklerimiz, kendilerinin ve gelecek kuşak meslektaşlarının haklarını öylesine kararlı bir duruşla almışlar ki bunu da “bayram” ilan etmişler.

Çalışan gazeteciler günü, gazetecilik mesleğini icra edenleri onurlandırmak için 1961’den beri düzenlenen Türkiye’ye özgü bir kutlama olarak süregeliyor.

Gazetecilerin haklarını koruyan yasa çıkarılmak istendiğinde, gazete sahipleri bu girişime gazete yayınlamayarak yanıt vermişti. Çalışanlar ise bunu, ‘Basın’ gazetesini çıkartarak yanıtladı. 10 Ocak, o günden beri Çalışan Gazeteciler Bayramı...

Gazetecilerin, bir fikir işçisi olarak haklarını düzenleyen 212 Sayılı Yasa’nın kabulünün yıldönümü olan bu anlamlı gün nasıl kabul edildi, bugünlere nasıl gelindi, kısaca hatırlatmak gerekirse;

Basın çalışanlarının hukukunu düzenlemek için 212 sayılı yasa çıkarılmak istendiğinde de gazete sahipleri bu girişime şiddetli bir tepki gösteriyorlar. Bu tepki öylesine şiddetli ki, o tarihlerde adı bilinen dokuz gazetenin patronu boykot kararı alarak, sahibi oldukları gazetelerin 10 Ocak 1961 tarihli sayılarında, Milli Birlik Komitesi’ne karşı ortak bir bildiri yayımlayarak kararlarını açıklıyorlar; “Gazetemizi üç gün yayınlamıyoruz”.

Bu patron eylemi, o güne kadar Türk basın tarihinde örneğine rastlanmayan sertlikte bir tutumu ifade ediyor. Ancak, beklenmedik bir başka gelişme daha oluyor ve gazetelerin sendikalı ya da sendikasız yazıişleri müdürlerinin çoğu, bu patron bildirisinin yayımlandığı gün gazetelerin künyelerinden isimlerini çekiyorlar.

Bu gelişme üzerine İstanbul Gazeteciler Sendikası, bu patron eylemini protesto eden ve gerçekleri açıklayan bir bildiri yayınlıyor. Özetle, basın çalışanlarının sosyal haklarını vermemek için gazete patronlarının halkın haber alma hakkına karşı bir saldırı başlattığını belirten bu bildiri, devlet radyolarından da halka duyuruluyor. Sonunda patronların gazete boykotu başlıyor. İki gazete dışında o gün Türkiye’de, daha önce ismi bilinen hiçbir ulusal gazete yayınlanmıyor. Ancak, bir tür lokavt anlamına da gelen bu boykot kararına çalışanların tepkisi de aynı ölçüde sert ve fakat son derece şaşırtıcı ve soylu oluyor. İstanbul Gazeteciler Sendikası yaptığı toplantıda, gazetelerin yayımlanmadığı üç gün boyunca “Basın” isimli bir gazete çıkarmayı kararlaştırıyor.

Gazetelerin yazıişleri müdürleri ve çalışanları da sendika gazetesinde gönüllü olarak çalışma kararı alıyor. Basın patronlarının denetiminde olmayan matbaalarla anlaşma yapılıyor ve boykotun başladığı gün “Basın” gazetesi çıkıyor; manşet, “Daima halkın hizmetindeyiz.”

Sonuçta, Bab-ı Âli’de patron eylemi kırılıyor ve 27 Mayıs’ın Kurucu Meclisinde kabul edilen 212 sayılı yasa Milli Birlik Komitesi tarafından da onaylanıyor. Boykottaki gazeteler yeniden yayınlanmaya başlıyor, Basın gazetesi yayınını durduruyor. Ve daha önemlisi Basın gazetesini çıkaranlar hiçbir sorun yaşamadan eski görevlerinin başına dönüyor.

İşte o tarihten bu yana fikir işçiliğinin güvence altında olması, o gazeteci büyüklerimizin kararlı ve onurlu mücadelesi sayesindedir.

Bugün başka kriz var!

Gazeteciler 1961 yılından bu yana belirli haklara kavuşmuşlarsa da bugün başka riskler altında... Bu kez hem çalışanlar hem patronlar zor günler geçiriyor... Geçen yıl başlayan döviz kurlarındaki yükseliş ve dalgalanmalar tüm piyasaları olumsuz etkilerken, basın sektörünü de derinden sarstı. Kağıt, film, kalıp gibi girdi maliyetleri tamamen dövize endeksli olan gazeteler, okurları için fiyat ve kalitesinden ödün vermemek için adeta direniyor. Tehlike çanları şimdi hem çalışanlar hem patronlar için çalıyor...

Bu krizin kısa sürede atlatılması için çözüme gidilmesi kaçınılmaz. Çünkü basının olmadığı, sağlıklı çalışamadığı bir ülkede şeffaflıktan, adalet ve özgürlükten söz edilemez.

Ülkenin gelişmesine önemli katkıları olan Türk basınının içinde bulunduğu bu sorunların aşılmasında şimdi işçi-işveren, okurlar ve devlet olmak üzere topyekün bir mücadele gerekiyor.

Bu anlamlı gün için güzel dileklerde bulunan, jestleri ile biz çalışan gazetecileri hatırlayarak ağırlayan tüm basın dostlarımıza şükranlarımızı sunarken, gazetecilerin maddî ve manevî baskı altında olmadığı bir ülke özlemi içinde tüm meslektaşlarımızın gününü kutluyorum.

Yorumlar (0)
banner59
14
açık
Namaz Vakti 08 Mayıs 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 35 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Newcastle 35 39
14. Crystal Palace 33 38
15. Brighton 34 37
16. Southampton 33 37
17. Burnley 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 35 56
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 34 26